وبلاگ
نقشهٔ تکخطی برق: خواندن نمادها، اطلاعات لازم و رسم یک نقشهٔ ساده برای تابلو

نقشه تک خطی، پاسخ کوتاه: نقشهٔ تکخطی مسیر برق را از انشعاب یا ترانس تا هر فیدر با یک خط نشان میدهد: کلیدها، شینهها، کابلها با سایز و طول، تنظیم حفاظتها، اندازهگیری و بارها. این نقشه برای طراحی، عیبیابی، توسعه و ایمنی کار ضروری است و باید با هر تغییر بهروز شود.
فهرست مطالب
نقشهٔ تکخطی نقشهٔ راه برق یک ساختمان یا کارخانه است: از کجا برق میآید، از کدام کلیدها میگذرد و به کدام بارها میرسد. بدون آن، هر توسعه یا عیبیابی با حدس و باز کردن تابلوها شروع میشود. در این مقاله خواندن و رسم یک نقشهٔ ساده را توضیح میدهیم.
نمادهای رایج
| جزء | نماد معمول |
|---|---|
| ترانسفورماتور | دو دایرهٔ همپوشان |
| کلید اتوماتیک / مینیاتوری | کنتاکت با علامت ضربدر یا مربع کوچک (بسته به استاندارد نقشه) |
| فیوز | مستطیل کوچک روی خط |
| کلید قطعکن | کنتاکت باز |
| کنتاکتور | کنتاکت با نیمدایره |
| بیمتال | مستطیل با خط شکسته |
| موتور | دایره با حرف M |
| شینه | خط ضخیم افقی |
| CT | دایرهٔ کوچک دور خط |
نمادها بین استانداردها (IEC و دیگران) کمی متفاوتاند؛ یک راهنمای نماد (Legend) روی نقشه بگذارید.
ساختار نقشه
- منبع: ترانس یا انشعاب، با ظرفیت و جریان اتصال کوتاه (تخمین اتصال کوتاه).
- ورودی تابلو اصلی: کلید اصلی، اندازهگیری، بانک خازنی.
- شینهٔ اصلی و فیدرهای خروجی.
- تابلوهای فرعی و فیدرهای آنها تا بارها.

اطلاعات هر فیدر
- کلید: نوع، آمپر، تنظیم (Ir، Im)، ظرفیت قطع؛
- کابل: تعداد رشته × سطح مقطع، جنس، نوع عایق، طول؛
- بار: نام، توان، جریان؛
- افت ولتاژ محاسبهشده (برای فیدرهای بلند).
رسم یک نقشهٔ ساده
- فهرست بارها و محل آنها را آماده کنید.
- بارها را به تابلوهای فرعی گروهبندی کنید.
- برای هر فیدر جریان، کلید و کابل را انتخاب کنید (جدول کابل، آمپر کلید با کابل).
- از بالا (منبع) به پایین (بارها) رسم کنید و اطلاعات را کنار هر خط بنویسید.
- هماهنگی کلیدها را بررسی کنید (سلکتیویتی).
یک مثال کامل از انتخابها در برق کارگاه ۲۵ کیلوواتی آمده است.
نگهداری نقشه
یک نسخه داخل درب هر تابلو و یک نسخه در دفتر فنی؛ پس از هر تغییر بهروز شود.

چکلیست اطلاعات هر فیدر در نقشه
| اطلاعات | نمونه |
|---|---|
| نام فیدر و مصرفکننده | F05 – کمپرسور هوا |
| کلید: نوع، جریان، تنظیم، ظرفیت قطع | MCCB ۱۶۰ A، Ir ۱۲۵، Icu ۳۶ kA |
| کابل: نوع، سایز، طول | NYY ۴×۵۰، ۷۰ m |
| بار: توان، جریان، روش راهاندازی | ۴۵ kW، ۸۴ A، سافت استارتر |
| افت ولتاژ و اتصال کوتاه انتهای کابل | ۲٫۵٪، حدود ۶ kA |
| محل تابلو یا مصرفکننده | سالن ۲، ستون C4 |
نقشهٔ تکخطی پایهٔ سفارش تابلو، خرید کابل و نگهداری است (راهنمای تابلو، راهنمای برقرسانی).
مثال: نقشهٔ تکخطی یک کارگاه کوچک
- انشعاب ۱۰۰ آمپر سهفاز ← کنتور ← کلید اتوماتیک ورودی ۱۰۰ آمپر.
- شینههای تابلو اصلی با شمارهٔ فیدرها.
- فیدر ۱: موتور کمپرسور ۱۱ کیلووات؛ کلید حرارتی، کنتاکتور، کابل ۴×۶.
- فیدر ۲: تابلو فرعی دستگاهها؛ کلید اتوماتیک ۶۳ آمپر، کابل ۴×۱۶.
- فیدر ۳: روشنایی؛ مینیاتوریها و محافظ جان.
- فیدر ۴: پریزها؛ مینیاتوریها و محافظ جان ۳۰ میلیآمپر.
- بانک خازنی با کلید و فیوز جدا.
کنار هر فیدر جریان نامی، سطح مقطع و طول کابل و تنظیم حفاظت نوشته میشود.
خرید از تک جریان
نقشهٔ تکخطی پروژهٔ خود را بفرستید تا کلیدها و کابلها را مستقیماً از روی آن پیشفاکتور کنیم: حفاظت و قطع مدار و کابلهای مسی.
محصولات مرتبط
پرسشهای پرتکرار
نقشهٔ تکخطی چیست؟
نقشهای که سیستم سهفاز را با یک خط نشان میدهد: از منبع (ترانس یا کنتور) تا تابلوها و فیدرها، با کلیدها، کابلها و بارها.
چه اطلاعاتی روی نقشهٔ تکخطی لازم است؟
برای هر فیدر: نوع و آمپر کلید (و تنظیم)، سایز و نوع و طول کابل، نام و توان بار؛ و برای ورودی: ظرفیت منبع و جریان اتصال کوتاه.
نقشهٔ تکخطی با نقشهٔ فرمان چه فرقی دارد؟
تکخطی مسیر قدرت را نشان میدهد؛ نقشهٔ فرمان (مدار کنترل) جزئیات بوبینها، شستیها، رلهها و منطق را.
چرا نقشهٔ تکخطی بهروز مهم است؟
برای عیبیابی، توسعه، خرید تجهیزات و ایمنی هنگام تعمیر؛ نقشهٔ قدیمی میتواند باعث قطع اشتباه یا کار روی مدار برقدار شود.
نقشهٔ تکخطی را با چه نرمافزاری بکشیم؟
هر نرمافزار نقشهکشی؛ مهمتر از ابزار، بهروز بودن و نگهداری نسخهٔ چاپی کنار تابلو اصلی است.
نقشهٔ تکخطی با چه نرمافزاری کشیده میشود؟
هر نرمافزار نقشهکشی؛ مهم بهروز بودن و نگهداری یک نسخهٔ چاپی در تابلو است.













