سطح مقطع سیم ارت (PE) در تابلو و کابل‌کشی: جدول IEC، هادی اصلی ارت و هم‌بندی

سطح مقطع سیم ارت، پاسخ کوتاه: طبق قاعدهٔ رایج IEC، هادی ارت هم‌جنس فاز تا ۱۶ میلی‌متر مربع برابر فاز، از ۱۶ تا ۳۵ برابر ۱۶، و بالاتر از ۳۵ نصف سطح مقطع فاز است. هادی اصلی ارت و الکترود را طراح بر اساس جریان اتصال کوتاه و زمان قطع تعیین می‌کند.

سیم ارت (هادی حفاظتی، PE) در کار عادی جریانی ندارد، ولی وقتی عایق یک دستگاه خراب می‌شود و فاز به بدنه می‌رسد، کل جریان اتصال کوتاه را تا لحظهٔ قطع کلید حمل می‌کند. اگر نازک باشد، می‌سوزد یا ولتاژ بدنه را خطرناک نگه می‌دارد. در این مقاله قاعدهٔ انتخاب سطح مقطع هادی ارت را با مثال می‌آوریم. ساختار کابل‌های چهار و پنج رشته و سیستم‌های TN را در کابل سه و نیم، چهار یا پنج رشته ببینید.

جدول ساده (IEC 60364-5-54)

در ستون‌هایی که نصف فاز سایز استاندارد نیست، سایز استاندارد بالاتر را بگیرید. اگر هادی ارت جداگانه است و داخل کابل یا لولهٔ همان مدار نیست، حداقل ۲٫۵ میلی‌متر مربع (با حفاظت مکانیکی) یا ۴ (بدون حفاظت مکانیکی) باشد.

روش دقیق‌تر

جدول بالا ساده و محافظه‌کارانه است. استاندارد فرمول دقیق‌تری هم دارد: S = √(I² × t) ÷ k، که در آن I جریان اتصال کوتاه، t زمان قطع کلید و k ضریبی وابسته به جنس هادی و عایق است. این روش گاهی سطح مقطع کوچک‌تری می‌دهد، ولی به داشتن جریان اتصال کوتاه و منحنی کلید نیاز دارد (منحنی قطع کلیدها).

هادی اصلی ارت و هم‌بندی

• هادی اصلی ارت: از الکترود زمین (چاه یا ارت فونداسیون) تا شینهٔ اصلی ارت. اگر در خاک و بدون حفاظت در برابر خوردگی است، دست‌کم ۲۵ میلی‌متر مربع مس.
• هم‌بندی اصلی: لوله‌های فلزی آب و گاز، اسکلت فلزی و سینی‌های کابل به شینهٔ اصلی ارت وصل می‌شوند؛ سطح مقطع رایج حداقل ۶ و معمولاً حداکثر ۲۵ میلی‌متر مربع مس، بسته به هادی ارت ورودی.
• هم‌بندی فرعی: در فضاهای مرطوب و کنار تجهیزات، بدنه‌های فلزی در دسترس به هم وصل می‌شوند.

شینهٔ ارت تابلو

هر تابلو یک شینهٔ ارت جدا دارد که بدنهٔ تابلو، در تابلو (با سیم افشان)، و ارت همهٔ خروجی‌ها به آن وصل می‌شوند. در سیستم TN-S، شینهٔ نول و ارت جدا هستند و بعد از نقطهٔ جدا شدن، دوباره به هم وصل نمی‌شوند.

اشتباه‌های رایج

• کشیدن ارت نازک (مثلاً ۲٫۵) برای کابل تغذیهٔ ۴×۳۵؛
• زنجیره کردن ارت تجهیزات به هم به‌جای اتصال هر کدام به شینه؛
• استفاده از لوله یا اسکلت فلزی به‌عنوان تنها مسیر ارت؛
• اتصال نول به ارت در تابلوهای پایین‌دست.

نمونه‌ها: سیم ارت برای فیدرهای رایج

قاعده: تا ۱۶ mm² برابر فاز، از ۱۶ تا ۳۵ برابر ۱۶، بالاتر از ۳۵ نصف فاز. برای کابل‌های موازی، PE هر مسیر را جدا حساب کنید. ارت کل کارخانه در راهنمای برق‌رسانی کارخانه.

خرید از تک جریان

سیم ارت را در سیم افشان (به رنگ سبز-زرد) و کابل‌های پنج رشته با ارت داخلی را در کابل پنج رشته و کابل‌های مسی ببینید.

ماشین‌حساب انتخاب کابل

بار، طول مسیر و نوع مدار را وارد کنید تا کوچک‌ترین سطح مقطع مسی مناسب، با کنترل افت ولتاژ، پیشنهاد شود (تقریبی؛ برای پروژه‌ها طراح بررسی کند).

محصولات مرتبط

-10%

مقایسه

کابل افشان شیلددار ۱×۳ مدل NYSLYC اعتماد رسانا

240,000 تومان قیمت اصلی 240,000 تومان بود.216,000 تومانقیمت فعلی 216,000 تومان است.

امتیاز 0 از 5

کابل افشان شیلددار ۱×۳ مدل NYSLYC اعتماد رسانا با ساختار ۳ رشته، سطح مقطع ۱ میلی متر مربع، هادی مس، برای مدار فرمان و انتقال سیگنال در محیط نویزی انتخاب می شود. این کابل کنترل شیلددار برند اعتماد رسانا با توجه به نوع هادی، عایق و کاربرد درج شده باید متناسب با شرایط واقعی مسیر انتخاب شود.

• واحد فروش: متر
• ساخت: ایران
• ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
• نکته انتخاب: تعداد رشته، سطح مقطع، نوع شیلد، سطح نویز محیط و شعاع خمش مسیر قبل از خرید کنترل شود.

افزودن به سبد خرید

مشاهده سریع

-10%

مقایسه

کابل کنترل (فرمان) افشان ۱×۸ مدل NYSLY اعتماد رسانا

560,000 تومان قیمت اصلی 560,000 تومان بود.504,000 تومانقیمت فعلی 504,000 تومان است.

امتیاز 0 از 5

کابل کنترل (فرمان) افشان ۱×۸ مدل NYSLY اعتماد رسانا با ساختار ۸ رشته، سطح مقطع ۱ میلی متر مربع، هادی مس، برای مدار فرمان و اتوماسیون صنعتی انتخاب می شود. این کابل کنترل (فرمان) برند اعتماد رسانا با توجه به نوع هادی، عایق و کاربرد درج شده باید متناسب با شرایط واقعی مسیر انتخاب شود.

• واحد فروش: متر
• ساخت: ایران
• ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
• نکته انتخاب: تعداد رشته، سطح مقطع، طول مسیر و افت ولتاژ مدار فرمان قبل از خرید کنترل شود.

افزودن به سبد خرید

مشاهده سریع

-18%

مقایسه

کابل افشان ۰٫۷۵×۲ مدل NYMHY لوشان

119,100 تومان قیمت اصلی 119,100 تومان بود.98,000 تومانقیمت فعلی 98,000 تومان است.

امتیاز 0 از 5

کابل افشان ۰٫۷۵×۲ مدل NYMHY لوشان؛ کابل قابل انعطاف یا کابل انعطاف پذیر از دو یا چند سیم تک رشته افشان تشکیل شده که هادی آن از جنس فلز مس و کلاس 5 بوده و عایق به کار رفته در آن پی وی سی از نوع D و با روکش پی وی سی از نوع ST5 است.

• واحد فروش: متر (قیمت برای هر متر است)
• برند: لوشان، ساخت ایران
• استاندارد: INSO 607-5 , IEC 60227-5
• نکته انتخاب: سطح مقطع را بر پایهٔ جریان، طول مسیر، افت ولتاژ و شرایط نصب انتخاب کنید.

افزودن به سبد خرید

مشاهده سریع

-17%

مقایسه

کابل افشان ۴×۲ مدل NYMHY لوشان

492,000 تومان قیمت اصلی 492,000 تومان بود.408,000 تومانقیمت فعلی 408,000 تومان است.

امتیاز 0 از 5

کابل افشان ۴×۲ مدل NYMHY لوشان؛ کابل قابل انعطاف یا کابل انعطاف پذیر از دو یا چند سیم تک رشته افشان تشکیل شده که هادی آن از جنس فلز مس و کلاس 5 بوده و عایق به کار رفته در آن پی وی سی از نوع D و با روکش پی وی سی از نوع ST5 است.

• واحد فروش: متر (قیمت برای هر متر است)
• برند: لوشان، ساخت ایران
• استاندارد: INSO 607-5 , IEC 60227-5
• نکته انتخاب: سطح مقطع را بر پایهٔ جریان، طول مسیر، افت ولتاژ و شرایط نصب انتخاب کنید.

افزودن به سبد خرید

مشاهده سریع

پرسش‌های پرتکرار

سیم ارت باید هم‌اندازهٔ سیم فاز باشد؟

تا سطح مقطع فاز ۱۶ میلی‌متر مربع بله. برای فاز ۲۵ و ۳۵، ارت ۱۶ کافی است و برای فاز بزرگ‌تر از ۳۵، ارت نصف فاز (با جنس یکسان).

برای کابل ۴×۹۵ سیم ارت چند باشد؟

طبق جدول IEC، نصف ۹۵، یعنی حدود ۵۰ میلی‌متر مربع مس.

آیا روکش فلزی یا زره کابل می‌تواند ارت باشد؟

در برخی شرایط و با محاسبه، بله، ولی در عمل یک هادی ارت جداگانه یا رشتهٔ ارت داخل کابل مطمئن‌تر است.

هادی ارت آلومینیومی مجاز است؟

در برخی کاربردها با سطح مقطع بزرگ‌تر مجاز است، ولی هادی ارت مدفون در خاک باید مس باشد؛ برای ارت‌های جداگانه معمولاً مس توصیه می‌شود.

سیم ارت جدا (بیرون کابل) چه حداقل سطح مقطعی دارد؟

طبق IEC 60364-5-54، سیم حفاظتی که جزء کابل نیست، با حفاظت مکانیکی حداقل ۲٫۵ و بدون آن حداقل ۴ mm² مس.

سیم ارت را می‌شود از زرد-سبز به رنگ دیگر تغییر داد؟

نه؛ سبز-زرد فقط برای هادی حفاظتی است و هیچ هادی دیگری نباید این رنگ را داشته باشد.

مرتبط: قیمت روز سیم و کابل لوشان، با جست‌وجوی سایز