کابل نسوز چیست؟ تفاوت کابل مقاوم حریق، کندسوز و بدون هالوژن (LSZH) و کاربرد در پروژه
کابل نسوز چیست، پاسخ کوتاه: کابل مقاوم حریق (نسوز) در آتش برای مدت مشخصی برق‌رسانی را ادامه می‌دهد و برای مدارهای اعلام حریق، روشنایی اضطراری، پمپ آتشنشانی و فن تخلیهٔ دود لازم است. کابل کندسوز فقط گسترش شعله را کند میکند و کابل بدون هالوژن (LSZH) هنگام سوختن دود کم و بدون گاز اسیدی تولید میکند؛ این سه ویژگی جدا از هم‌اند.
فهرست مطالب
در آتش‌سوزی، برخی تجهیزات باید درست در همان لحظه کار کنند: پمپ آتشنشانی، فن تخلیهٔ دود، روشنایی اضطراری و آژیرها. کابل معمولی در چند دقیقه می‌سوزد و این تجهیزات را از کار می‌اندازد. برای همین کابل‌های مقاوم حریق ساخته شده‌اند. ولی سه اصطلاح «نسوز»، «کندسوز» و «بدون هالوژن» اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند. در این مقاله تفاوت آن‌ها را روشن می‌کنیم.
سه خاصیت متفاوت
| خاصیت | یعنی | استانداردهای رایج |
|---|---|---|
| مقاوم حریق (نسوز) | مدار در آتش برای مدت مشخص برقرار می‌ماند | IEC 60331، BS 6387، EN 50200 (مثل PH30، PH120) |
| کندسوز (عدم گسترش شعله) | شعله در طول کابل یا دستهٔ کابل‌ها پیش نمی‌رود | IEC 60332-1 (تک کابل)، IEC 60332-3 (دستهٔ کابل) |
| کم‌دود و بدون هالوژن (LSZH) | دود کم و بدون گاز اسیدی و سمی هنگام سوختن | IEC 61034 (دود)، IEC 60754 (گاز) |
یک کابل می‌تواند یک یا چند خاصیت را با هم داشته باشد. کابل نسوز مخصوص مدارهای ایمنی معمولاً هر سه را دارد، ولی همیشه در مشخصات بررسی کنید.
کابل نسوز چطور در آتش کار میکند؟
در کابل‌های مقاوم حریق رایج، دور هادی یک لایهٔ نوار میکا پیچیده میشود. وقتی عایق پلیمری در آتش می‌سوزد، میکا که نارسانا و مقاوم در برابر حرارت است، هادی‌ها را از هم جدا نگه می‌دارد تا مدار اتصال کوتاه نشود. مدت مقاومت (مثلاً ۳۰، ۶۰، ۹۰ یا ۱۲۰ دقیقه) و شرایط آزمون (فقط شعله، شعله + ضربه، شعله + آب) در کد استاندارد آمده است.
کدام مدارها؟
- پمپ‌های آتشنشانی و جوکی‌پمپ؛
- فنهای تخلیهٔ دود و فشار مثبت راه‌پله؛
- روشنایی اضطراری با منبع مرکزی؛
- آژیرها، فلاشرها و فرمانهای سیستم اعلام حریق؛
- آسانسور مخصوص آتشنشان؛
- درهای ضدحریق خودکار و دمپرهای آتش.
کدام مدار چه مدت مقاومت لازم دارد را نقشهٔ مصوب و مقررات ساختمان تعیین می‌کنند.
نکته‌های اجرا
- کل مسیر مهم است: کابل نسوز روی سینی معمولی که در آتش فرو می‌ریزد، کمکی نمی‌کند. بستها و سینی‌ها هم باید فلزی و مقاوم باشند؛ بست پلاستیکی در آتش ذوب میشود.
- بدون مفصل: تا حد امکان کابل را یکپارچه از تابلو تا مصرف‌کننده ببرید؛ هر مفصل نقطهٔ ضعف است.
- تابلو و منبع: تغذیهٔ مدارهای ایمنی باید از قبل از کلید اصلی ساختمان یا از تابلو اضطراری گرفته شود تا قطع برق عمومی آن‌ها را قطع نکند.
- جداسازی: کابل‌های ایمنی را از مسیر کابل‌های معمولی جدا ببرید.
سطح مقطع
مثل کابل معمولی از روی جریان و افت ولتاژ انتخاب میشود (راهنمای انتخاب سطح مقطع). برای پمپ آتشنشانی، جریان راه‌اندازی و طول مسیر تا موتورخانه را با دقت بیشتری کنترل کنید.
نام‌گذاری‌ها و آزمون‌ها در یک جدول
| عبارت روی کاتالوگ | معنی | آزمون مرجع رایج |
|---|---|---|
| مقاوم حریق (FR، FE180) | حفظ مدار در آتش برای مدت مشخص | IEC 60331 |
| کندسوز (Flame retardant) | آتش را در طول کابل گسترش نمیدهد | IEC 60332-1 و 60332-3 |
| کم‌دود (LS) | دود کم و شفاف‌تر | IEC 61034 |
| بدون هالوژن (HF، LS0H) | گاز اسیدی و سمی کم | IEC 60754 |
یک کابل می‌تواند چند خاصیت را با هم داشته باشد؛ برای پمپ آتشنشانی و مدارهای ایمنی، خاصیت «مقاوم حریق» شرط اصلی است (تابلوها). گواهی آزمون را از سازنده بخواهید.
خرید از تک جریان
کابل‌های نسوز و مقاوم حریق را ببینید؛ استاندارد و مدت مقاومت هر مدل در مشخصات آن آمده است. چون تنوع این کابل‌ها محدود است، پیش از سفارش پروژه، سایز و متراژ را برای بررسی موجودی بفرستید.
محصولات مرتبط
کابل نسوز شیلددار ۱٫۵×۲ سیکیلون کابل
کابل نسوز شیلددار ۱٫۵×۲ سیکیلون کابل با ساختار ۲ رشته، سطح مقطع ۱٫۵ میلی متر مربع، هادی مس، برای اعلام حریق و مدارهای ایمنی انتخاب می شود. این کابل مقاوم حریق برند سیکیلون کابل با توجه به نوع هادی، عایق و کاربرد درج شده باید متناسب با شرایط واقعی مسیر انتخاب شود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: الزام پروژه درباره حفظ مدار، نوع شیلد و تأییدیه حریق باید با دیتاشیت و نقشه سیستم تطبیق داده شود.
کابل نسوز شیلددار ۱٫۵×۳ سیکیلون کابل
کابل نسوز شیلددار ۱٫۵×۳ سیکیلون کابل با ساختار ۳ رشته، سطح مقطع ۱٫۵ میلی متر مربع، هادی مس، برای اعلام حریق و مدارهای ایمنی انتخاب می شود. این کابل مقاوم حریق برند سیکیلون کابل با توجه به نوع هادی، عایق و کاربرد درج شده باید متناسب با شرایط واقعی مسیر انتخاب شود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: الزام پروژه درباره حفظ مدار، نوع شیلد و تأییدیه حریق باید با دیتاشیت و نقشه سیستم تطبیق داده شود.
کابل ضد حریق شیلددار ۱٫۵+۱٫۵×۳ ارت یاقوت
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: الزام پروژه درباره حفظ مدار، نوع شیلد و تأییدیه حریق باید با دیتاشیت و نقشه سیستم تطبیق داده شود.
پرسش‌های پرتکرار
کابل نسوز چیست؟
کابلی که زیر شعله برای مدت مشخصی (مثلاً ۳۰ تا ۱۲۰ دقیقه) مدار را برقرار نگه می‌دارد تا تجهیزات ایمنی مثل پمپ آتشنشانی، فن تخلیهٔ دود و آژیر در حین حریق کار کنند.
کابل کندسوز با نسوز فرق دارد؟
بله. کابل کندسوز شعله را در طول خود گسترش نمیدهد ولی ممکن است در آتش از کار بیفتد؛ کابل نسوز در آتش کار میکند.
LSZH یعنی چه؟
Low Smoke Zero Halogen: کابلی که هنگام سوختن دود کم و گاز هالوژنی (اسیدی و سمی) تولید نمی‌کند؛ برای فضاهای عمومی، تونل‌ها و مسیرهای فرار مناسب است.
کدام مدارها کابل نسوز لازم دارند؟
مدارهایی که باید در حین حریق کار کنند: پمپ آتشنشانی، فنهای تخلیهٔ دود و فشار مثبت، روشنایی اضطراری مرکزی، آژیر و فرمانهای اعلام حریق، و آسانسور آتشنشان. نقشهٔ مصوب ملاک است.
کابل نسوز را میشود کنار کابل معمولی روی یک سینی گذاشت؟
از نظر فنی ممکن است، ولی سینی و بستها هم باید در آتش دوام بیاورند؛ مسیر جدا با بست فلزی بهتر است.
مدت مقاومت در آتش چقدر است؟
در کاتالوگ با عدد دقیقه (مثلاً ۳۰، ۶۰، ۹۰ یا ۱۸۰) مشخص میشود و باید با الزامات پروژه بخواند.
