انتخاب ظرفیت ترانسفورماتور کارخانه: از فهرست بارها تا kVA مناسب، با مثال
انتخاب ظرفیت ترانسفورماتور، پاسخ کوتاه: ظرفیت ترانس = جمع بارها × ضریب همزمانی ÷ ضریب قدرت، به‌علاوهٔ حاشیهٔ توسعه. مثلاً بار همزمان ۲۵۰ کیلووات با cosφ حدود ۰٫۹ حدود ۲۸۰ کیلوولت‌آمپر می‌شود و با حاشیهٔ ۲۰ تا ۳۰ درصد، ترانس ۳۱۵ یا ۴۰۰ کیلوولت‌آمپر انتخاب منطقی است.
فهرست مطالب
ترانسفورماتور کوچک یعنی اضافه‌بار، گرما و محدودیت توسعه؛ ترانس خیلی بزرگ یعنی هزینهٔ اولیه و تلفات بی‌باری بیشتر. در این مقاله روش ساده و استاندارد انتخاب ظرفیت را با مثال می‌آوریم. ضوابط واگذاری انشعاب و پست را از شرکت توزیع برق محل بپرسید؛ اینجا محاسبهٔ فنی را توضیح می‌دهیم.
مراحل
- فهرست بارها: توان همهٔ موتورها، روشنایی، گرمایش، سرمایش و تجهیزات (کیلووات).
- ضریب همزمانی: همهٔ بارها همزمان با بار کامل کار نمی‌کنند؛ معمولاً ۰٫۶ تا ۰٫۸ برای کارخانه‌ها.
- ضریب توان: برای تبدیل کیلووات به کیلوولت‌آمپر؛ بدون بانک خازنی حدود ۰٫۸ تا ۰٫۸۵، با بانک خازنی حدود ۰٫۹۵.
- حاشیهٔ توسعه: حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد.
- گرد کردن: به نزدیکترین ظرفیت استاندارد بالاتر.
مثال
| قدم | محاسبه | نتیجه |
|---|---|---|
| توان نصبشده | جمع بارها | ۴۰۰ kW |
| دیماند | ۴۰۰ × ۰٫۷ | ۲۸۰ kW |
| kVA (بدون خازن) | ۲۸۰ ÷ ۰٫۸۵ | ۳۲۹ kVA |
| با حاشیهٔ ۲۰٪ | ۳۲۹ × ۱٫۲ | ۳۹۵ kVA |
| ظرفیت استاندارد | ۴۰۰ kVA |
با بانک خازنی و ضریب توان ۰٫۹۵: ۲۸۰ ÷ ۰٫۹۵ ≈ ۲۹۵ kVA، با حاشیه حدود ۳۵۴ kVA؛ باز هم ۴۰۰ kVA ولی با ظرفیت آزاد بیشتر (بانک خازنی را در یکی از مقاله‌های بعدی همین مجموعه توضیح می‌دهیم).
ظرفیت‌های رایج و جریان نامی (۴۰۰ ولت)
| kVA | ۲۵۰ | ۴۰۰ | ۵۰۰ | ۶۳۰ | ۸۰۰ | ۱۰۰۰ | ۱۲۵۰ | ۱۶۰۰ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| جریان (A) | ۳۶۱ | ۵۷۷ | ۷۲۲ | ۹۱۰ | ۱۱۵۵ | ۱۴۴۳ | ۱۸۰۴ | ۲۳۰۹ |
بارگذاری بهینه
بارگذاری دائم حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد ظرفیت معقول است. اگر بار شما فصلی است (مثلاً سرمایش تابستان)، حداکثر فصلی را ملاک بگیرید.
موتورهای بزرگ
راه‌اندازی مستقیم یک موتور بزرگ نسبت به ظرفیت ترانس، افت ولتاژ لحظه‌ای زیادی می‌دهد. اگر بزرگ‌ترین موتور بیش از حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد ظرفیت ترانس است، روش راه‌اندازی نرم را در نظر بگیرید (روش‌های راه‌اندازی).
قدم‌های بعد
- کلید ورودی (ACB یا MCCB)
- جریان اتصال کوتاه و ظرفیت قطع (تخمین اتصال کوتاه)
- کابل خروجی ترانس (مقالهٔ بعدی همین مجموعه)
تلفات و بازده: هزینهٔ پنهان ترانس
ترانس دو نوع تلفات دارد: تلفات بی‌باری (هسته؛ همیشه، حتی بدون بار) و تلفات بارداری (سیم‌پیچ؛ با مجذور بار). ترانسی که بی‌دلیل بزرگ انتخاب شود، سال‌ها تلفات بی‌باری بیشتری می‌پردازد.
| بارگذاری | تلفات بارداری نسبت به بار کامل |
|---|---|
| ۲۵٪ | حدود ۶٪ |
| ۵۰٪ | ۲۵٪ |
| ۷۵٪ | حدود ۵۶٪ |
| ۱۰۰٪ | ۱۰۰٪ |
بیشترین بازده معمولاً در حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد بار است. هنگام مقایسهٔ پیشنهادها، تلفات بی‌باری و بارداری اعلام‌شدهٔ سازنده را هم مقایسه کنید، نه فقط قیمت. کل زنجیرهٔ طراحی در راهنمای برق‌رسانی کارخانه آمده است.
خرید از تک جریان
کلیدهای هوایی و اتوماتیک و کابل‌ها را ببینید. فهرست بارها را بفرستید تا ظرفیت و تجهیزات تابلو اصلی را بررسی کنیم.
محصولات مرتبط
کابل مفتولی زمینی ۲٫۵×۳ مدل NYY اعتماد کابل
کابل مفتولی زمینی ۲٫۵×۳ مدل NYY اعتماد کابل، با نام رایج «کابل خشک زمینی و کابل مسی زمینی»، کابل قدرت مسی زمینی با هادی مفتولی یا نیمه‌افشان است. این محصول با سایز ۲٫۵×۳ برای انتقال و توزیع برق و کابل‌کشی زمینی عرضه می‌شود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
کلید اتوماتیک قابل تنظیم ۶۳ آمپر سه پل PNMA-125S برند PNS
- واحد فروش: عدد
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: جریان بار، قدرت قطع موردنیاز، تعداد پل و نوع رله حفاظتی با محاسبات تابلو تطبیق داده شود.
کابل سکتور زمینی ۳۵+۷۰×۳ مدل NYY اعتماد کابل
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
کابل مفتولی زمینی ۵۰×۱ مدل NYY اعتماد کابل
کابل مفتولی زمینی ۵۰×۱ مدل NYY اعتماد کابل، با نام رایج «کابل خشک زمینی و کابل مسی زمینی»، کابل قدرت مسی زمینی با هادی مفتولی یا نیمه‌افشان است. این محصول با سایز ۵۰×۱ برای انتقال و توزیع برق و کابل‌کشی زمینی عرضه می‌شود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
پرسش‌های پرتکرار
ظرفیت ترانس را چطور حساب کنیم؟
دیماند (کیلووات) = توان نصبشده × ضریب همزمانی؛ kVA = دیماند ÷ ضریب توان؛ سپس حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد برای توسعه اضافه و به نزدیکترین ظرفیت استاندارد بالاتر گرد کنید.
ترانس را تا چند درصد بار کنیم؟
بارگذاری دائم حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد ظرفیت، حاشیه برای اضافهبارهای کوتاه و توسعه میگذارد و تلفات و گرما را معقول نگه میدارد.
بانک خازنی ظرفیت ترانس را کم می‌کند؟
بله؛ با بالا بردن ضریب توان، kVA لازم برای همان کیلووات کمتر می‌شود و ترانس ظرفیت آزاد بیشتری پیدا می‌کند.
ضریب همزمانی چند بگیریم؟
به نوع کار بستگی دارد؛ برای کارخانههای معمولی اغلب حدود ۰٫۶ تا ۰٫۸. اگر دادهای از مصرف واقعی (مثلاً دیماند ثبتشده) دارید، آن را ملاک بگیرید.
ترانس را می‌شود موقتاً بیش از ظرفیت بار داد؟
برای مدت کوتاه و با دمای محیط پایین ممکن است، طبق راهنمای بارگذاری سازنده؛ اضافه‌بار دائمی عمر عایق را کم می‌کند.
ترانس خشک یا روغنی؟
ترانس خشک برای داخل ساختمان و جاهای حساس به آتش مناسبتر است؛ روغنی معمولاً ارزانتر و برای پستهای بیرونی رایج.
