کابل PVC یا XLPE؟ تفاوت عایق، جریان مجاز، دمای کار و انتخاب برای پروژه
تفاوت PVC و XLPE، پاسخ کوتاه: عایق XLPE تا ۹۰ درجه و PVC تا ۷۰ درجه کار میکند؛ برای همین کابل XLPE در سطح مقطع برابر معمولاً ۱۵ تا ۲۵ درصد جریان بیشتری می‌برد و در اتصال کوتاه دمای بالاتری را تحمل میکند. PVC ارزانتر و انعطاف‌پذیرتر است و برای بارهای معمولی کافی است؛ XLPE برای بارهای سنگین، محیط گرم و مسیرهای طولانی مناسب‌تر است.
فهرست مطالب
دو کابل همسایز و هم‌شکل می‌توانند جریان مجاز کاملاً متفاوتی داشته باشند، فقط به‌خاطر جنس عایق. عایق‌های رایج کابلهای فشار ضعیف PVC و XLPE هستند. در این مقاله تفاوت آن‌ها و اثرش روی انتخاب سطح مقطع و هزینهٔ پروژه را توضیح می‌دهیم. خواندن کد کابل (NYY، N2XY و …) در معنی کد کابل برق آمده است.
جدول مقایسه
| ویژگی | PVC | XLPE |
|---|---|---|
| حداکثر دمای کار هادی | ۷۰ درجه | ۹۰ درجه |
| حداکثر دما در اتصال کوتاه | حدود ۱۶۰ درجه | حدود ۲۵۰ درجه |
| جریان مجاز همسایز | پایه | معمولاً ۱۵ تا ۳۰ درصد بیشتر |
| مقاومت در برابر رطوبت | خوب | بهتر |
| انعطاف | بیشتر | سفت‌تر |
| قیمت هر متر | کمتر | بیشتر |
| کد رایج | NYY، NAYY | N2XY، NA2XY |
چرا XLPE جریان بیشتری می‌کشد؟
جریان مجاز هر کابل را دمایی تعیین میکند که عایق بدون آسیب تحمل میکند. XLPE پلیمری است که مولکول‌هایش به هم پیوند خورده‌اند (مشبک شده) و برخلاف PVC در گرما نرم نمی‌شود. چون می‌تواند تا ۹۰ درجه کار کند، کابل اجازه دارد جریان بیشتری را عبور دهد پیش از آنکه به حد دمای مجاز برسد.
کدام را کجا استفاده کنیم؟
- XLPE: فیدرهای اصلی پربار، محیط‌های گرم (موتورخانه، بام، کنار کوره)، کابل‌هایی که روی سینی کنار هم بسته می‌شوند، مسیرهای دفنی پربار، و جایی که می‌خواهید با سایز کوچک‌تر همان جریان را عبور دهید.
- PVC: مسیرهای کوتاه و بار سبک، تغذیهٔ تابلوهای فرعی، و جایی که افت ولتاژ (نه گرما) سطح مقطع را تعیین میکند.
قیمت به ازای آمپر، نه به ازای متر
کابل XLPE هر متر گران‌تر است، ولی چون همان جریان را با سایز کوچک‌تر عبور می‌دهد، گاهی کل هزینهٔ پروژه کمتر می‌شود. برای مقایسه، قیمت دو گزینه را با سایزی که هر کدام برای بار شما لازم دارد حساب کنید. ولی دقت کنید: در مسیرهای طولانی، افت ولتاژ به سطح مقطع بستگی دارد نه به عایق؛ پس اگر افت ولتاژ تعیین‌کننده است، XLPE کوچک‌تر کمکی نمی‌کند (راهنمای انتخاب سطح مقطع).
هماهنگی با کلید
جریان مجاز بیشتر XLPE یعنی می‌توانید کلید بزرگ‌تری روی همان سایز بگذارید، به شرط اینکه جدول XLPE را ملاک گرفته باشید و همهٔ ضریب‌های اصلاح (دما، گروه‌بندی) را اعمال کرده باشید. اگر کابل در بخشی از مسیر از محیط گرم یا کنار کابلهای دیگر عبور میکند، بدترین بخش مسیر تعیین‌کننده است (آمپر کلید متناسب با کابل).
رفتار در آتش‌سوزی
PVC هنگام سوختن دود غلیظ و گاز اسیدی (هالوژن) تولید میکند. XLPE به‌تنهایی هالوژن ندارد، ولی روکش بیشتر کابلهای N2XY باز هم PVC است. برای فضاهای عمومی و مسیرهای فرار، کابلهای بدون هالوژن و کم‌دود (LSZH) یا مقاوم حریق جداگانه وجود دارند.
مقایسهٔ عددی: یک فیدر ۱۲۰ آمپری
| معیار | کابل PVC | کابل XLPE |
|---|---|---|
| دمای کار مجاز هادی | ۷۰ °C | ۹۰ °C |
| دمای مجاز اتصال کوتاه | حدود ۱۶۰ °C | حدود ۲۵۰ °C |
| سایز لازم برای ۱۲۰ A روی سینی (تقریبی) | ۴×۳۵ با حاشیهٔ کم یا ۴×۵۰ | ۴×۳۵ |
| افت ولتاژ در ۱۰۰ m (cos φ ۰٫۸۵) | با ۴×۵۰: حدود ۷٫۹ V (۲٫۱٪) | با ۴×۳۵: حدود ۱۱٫۴ V (۳٪) |
جمع‌بندی: در مسیرهای کوتاه و گرم XLPE به ازای آمپر به‌صرفه‌تر است؛ در مسیرهای بلند که افت ولتاژ سایز را تعیین میکند، مزیت XLPE کمتر می‌شود. فرمول و مثال‌های بیشتر در راهنمای سطح مقطع کابل.
خرید از تک جریان
کابلهای مفتولی و خشک و کابلهای آلومینیومی را ببینید؛ نوع عایق در کد و مشخصات هر کابل آمده است. برای مقایسهٔ هزینهٔ دو گزینه در پروژهٔ خودتان، بار و طول مسیر را بفرستید.
محصولات مرتبط
کابل آلومینیوم ۱۸۵×۱ با عایق XLPE مدل NA2XY اعتماد کابل
کابل آلومینیوم ۱۸۵×۱ با عایق XLPE مدل NA2XY اعتماد کابل، با نام رایج «کابل آلومینیوم با عایق XLPE»، کابل قدرت آلومینیومی با هادی کلاس ۲ و عایق XLPE است. این محصول با سایز ۱۸۵×۱ برای انتقال و توزیع برق در شبکه عرضه می‌شود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
کابل آلومینیوم زمینی ۱۶+۳۵×۳ با عایق PVC (دفنی) مدل NAYY لوشان
کابل مفتولی زمینی ۶×۲ مدل NYY لوشان
کابل آلومینیوم زمینی ۱۲۰+۲۴۰×۳ با عایق PVC (دفنی) مدل NAYY اعتماد کابل
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
پرسش‌های پرتکرار
فرق کابل XLPE و PVC چیست؟
عایق XLPE (پلیاتیلن مشبک) دمای کار ۹۰ درجه را تحمل میکند و PVC حدود ۷۰ درجه؛ برای همین کابل XLPE همسایز، جریان بیشتری را مجاز است و در اتصال کوتاه هم مقاومتر است.
کابل XLPE چقدر جریان بیشتری می‌کشد؟
بسته به سایز و روش نصب، معمولاً حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد بیشتر از PVC همسایز. عدد دقیق را از جدول سازنده یا استاندارد بخوانید.
آیا XLPE همیشه بهتر است؟
در مسیرهای پربار، گرم و پروژههای بزرگ معمولاً بله. برای مسیرهای کوتاه و بار سبک، PVC ارزانتر و کافی است. اگر افت ولتاژ سطح مقطع را تعیین میکند، مزیت جریانی XLPE کمتر به کار میآید.
NYY و N2XY را از روی کد چطور تشخیص دهیم؟
حرف 2X در کد یعنی عایق XLPE؛ Y یعنی PVC. پس NYY عایق و روکش PVC دارد و N2XY عایق XLPE با روکش PVC.
کابل XLPE را می‌شود با کلید بزرگ‌تر حفاظت کرد؟
بله، به اندازهٔ جریان مجاز بیشترش؛ ولی کلید باید با جریان مجاز واقعی (پس از ضرایب) هماهنگ باشد.
سرکابل XLPE فرق دارد؟
کابلشو همان است؛ در کابلهای فشار متوسط سرکابل مخصوص لازم است، در فشار ضعیف تفاوت اساسی ندارد.
