معنی کد کابل برق: NYY، NYMHY، NAYY و NA2XY یعنی چه؟ (جدول کدهای فروشگاه)

روی بدنهٔ کابل و در فاکتور عبارت‌هایی مثل NYY، NYMHY، NAYY یا NA2XY نوشته شده و همین کدها تعیین می‌کنند کابل از چه جنسی است، چه ولتاژی را تحمل می‌کند و کجا نصب می‌شود. در این مقاله ساختار این کدها را یاد می‌گیرید، با جدولی از کدهای موجود در فروشگاه تک جریان می‌بینید هر کد چه مشخصاتی دارد و در پایان فهرستی دارید که با آن از روی کد، کابل درست را سفارش دهید. محاسبهٔ سطح مقطع و جریان مجاز در راهنمای انتخاب سطح مقطع کابل آمده است؛ این مقاله مکمل آن است و دربارهٔ «نوع» کابل حرف می‌زند.

حروف کد کابل یعنی چه؟

در کدهای رایج کابل برق بر اساس خانوادهٔ استانداردهای اروپایی، هر حرف یک ویژگی را می‌گوید. برای کدهای بزرگ‌سطح این قواعد کافی است:

• N: کابل مطابق استاندارد (نوع استاندارد) ساخته شده است.
• A بلافاصله بعد از N: هادی آلومینیوم است (NAYY). اگر این حرف آنجا نباشد، هادی مس است. توجه کنید A در انتهای کد (مثل NYA و NYAF) این معنی را ندارد و در این دو سیم هادی مس است.
• Y: عایق یا روکش از جنس PVC است.
• 2X: عایق از جنس XLPE (پلی‌اتیلن پیوندی) است.

ترتیب مهم است: حرف‌های بعد از هادی، اول عایق را می‌گویند و آخر کد جنس روکش بیرونی را. پس NYY یعنی هادی مس، عایق PVC و روکش PVC؛ NAYY همان ساختار با هادی آلومینیوم است؛ و NA2XY یعنی هادی آلومینیوم، عایق XLPE و روکش PVC. این برداشت با مشخصات ثبت‌شده در صفحهٔ محصولات فروشگاه هم یکی است. بعضی کدها مثل NYMHY، NYAF و NYSLYC حرف‌های دیگری دارند که معنی دقیق‌شان نزد سازنده‌ها فرق می‌کند؛ برای آن‌ها بهتر است به مشخصات هر محصول تکیه کنید، نه به معنی تک‌تک حرف‌ها.

کدهای موجود در فروشگاه و مشخصات آن‌ها

جدول زیر از مشخصات ثبت‌شدهٔ محصولات فروشگاه تک جریان ساخته شده است. هر ردیف یک کد و نمونه‌ای از آن است؛ تعداد، تعداد محصول موجود با آن کد است.

همهٔ این محصولات در ۱۲ مهر ۱۴۰۵ موجود بودند و تعدادها از همان روز است. سازنده‌ها لوشان، اعتماد کابل و اعتماد رسانا هستند. فهرست کامل را در دسته‌های کابل برق مسی، کابل برق آلومینیومی و کابل فرمان ببینید.

اعداد کنار کد: ۴×۲۵ یا ۲۵+۵۰×۳؟

بعد از کد، اندازهٔ کابل نوشته می‌شود. در فروشگاه اندازه به شکل «سطح مقطع × تعداد رشته» ثبت شده است. مثلاً «۱۰×۵» یعنی پنج هادی با سطح مقطع ۱۰ میلی‌متر مربع، و «۳۰۰×۱» یعنی یک هادی ۳۰۰ میلی‌متر مربعی. در کابل‌های با هادی نامساوی دو عدد دیده می‌شود: «۲۵+۵۰×۳» یعنی سه هادی ۵۰ و یک هادی ۲۵ میلی‌متر مربعی (معمولاً هادی کوچک‌تر نول است)؛ فروشگاه این ساختار را «۴ رشته با سطح مقطع نامساوی» نوشته است. در کابل خودنگهدار «۱۶+۲۵×۲» دو هادی ۲۵ به‌علاوهٔ یک هادی ۱۶ است. جریان مجاز هر سطح مقطع را در جدول راهنمای انتخاب سطح مقطع پیدا می‌کنید.

کدام کد برای کدام کار؟ سه مقایسهٔ پرسؤال

NYY یا NYMHY؟

هر دو مس و PVC‌اند و هر دو در فروشگاه هستند. تفاوت اصلی ساختار هادی و ولتاژ نامی ثبت‌شده است: NYY (بسته به سایز مفتولی یا نیمه‌افشان) ۰٫۶/۱ کیلوولت است، و در فروشگاه با عنوان «زمینی» عرضه می‌شود؛ NYMHY افشان و نرم‌تر است و بیشتر محصولاتش ۳۰۰/۵۰۰ ولت است. برای مسیر دفنی یا کابل‌کشی زمینی همان کابل «زمینی» را بخواهید و برای NYMHY صفحهٔ محصول و ولتاژ نامی را بخوانید؛ ۲۳ محصول NYMHY با ولتاژ ۰٫۶/۱ کیلوولت هم در فروشگاه هست، پس ولتاژ هر سایز جدا ثبت شده است.

NAYY یا NA2XY؟

هر دو آلومینیومی با روکش PVC و ۰٫۶/۱ کیلوولت‌اند. فرق در عایق است: NAYY عایق PVC دارد و NA2XY عایق XLPE. XLPE معمولاً دمای کاری هادی بالاتری را تحمل می‌کند و در جدول‌های جریان مجاز عدد بیشتری می‌گیرد؛ عدد دقیق هر سایز را از جدول راهنمای سطح مقطع بخوانید و بین دو کد با همان سطح مقطع نباید جریان یکسان فرض کنید.

مس یا آلومینیوم (حرف A)؟

کد با A آلومینیومی است و برای رسیدن به جریان مس معمولاً سطح مقطع بزرگ‌تر لازم دارد. اتصال‌دهنده و لاگ هم باید برای آلومینیوم مناسب باشد. انتخاب نهایی را با جدول جریان مجاز و افت ولتاژ انجام دهید.

کدهای خاص: خودنگهدار، کانسنتریک، سیم‌های NYAF و NYA، کابل کنترل

• ABC-NA2X: کابل هوایی تابیده خودنگهدار آلومینیومی برای انشعاب و شبکهٔ توزیع هوایی؛ در دستهٔ کابل خودنگهدار آلومینیومی.
• NYCY: کابل کانسنتریک با هادی هم‌مرکز؛ در دستهٔ کابل کانسنتریک فقط ۶ محصول دارد.
• NYAF و NYA: سیم تک‌رشتهٔ افشان و مفتولی؛ برای سیم‌کشی داخل لوله و تابلو. ولتاژ آن‌ها بسته به سایز ۴۵۰/۷۵۰ یا ۳۰۰/۵۰۰ ولت ثبت شده است (سیم افشان).
• NYSLY و NYSLYC: کابل کنترل برای مدار فرمان. تفاوت شیلد را در کابل افشان یا شیلددار بخوانید.

فهرست سفارش از روی کد

1. کد کامل را بنویسید؛ مثلاً «NYY ۴×۱۶»، نه فقط «کابل ۱۶».
2. جنس هادی (مس یا آلومینیوم) و ساختار آن (مفتولی، افشان، سکتور) را مشخص کنید.
3. ولتاژ نامی را از صفحهٔ محصول بخوانید و با نیاز پروژه تطبیق دهید، نه از نام کد.
4. سطح مقطع و تعداد رشته را با راهنمای سطح مقطع و افت ولتاژ مسیر تعیین کنید.
5. آمپر کلید را با راهنمای انتخاب کلید تابلو هماهنگ کنید.
6. موقع تحویل، کد و سطح مقطع چاپ‌شده روی روکش کابل را با فاکتور مقایسه کنید.
7. برای پروژه‌های بزرگ از فروشنده دیتاشیت سازنده را بخواهید.

اشتباه‌های رایج

• خرید فقط بر اساس سطح مقطع و نادیده گرفتن کد؛ دو کابل با سطح مقطع یکسان ممکن است ولتاژ و کاربرد متفاوتی داشته باشند.
• جایگزین کردن NYAF یا NYMHY با ولتاژ ۳۰۰/۵۰۰ ولت به‌جای کابل زمینی در مسیر دفنی.
• مساوی گرفتن جریان آلومینیوم و مس در یک سطح مقطع.
• فرض اینکه NAYY و NA2XY جریان مجاز یکسان دارند.
• چشم‌پوشی از ولتاژ نامی که برای یک کد در سایزهای مختلف فرق دارد.

پرسش‌های پرتکرار

NYY یعنی چه؟

هادی مس، عایق PVC و روکش PVC. در فروشگاه تک جریان کابل‌های NYY زمینی (مفتولی یا نیمه‌افشان) با ولتاژ ۰٫۶/۱ کیلوولت عرضه می‌شوند.

تفاوت NYY و NAYY چیست؟

فقط جنس هادی: NYY مس است و NAYY آلومینیوم. عایق و روکش هر دو PVC است.

XLPE بهتر از PVC است؟

XLPE معمولاً دمای کاری بالاتری تحمل می‌کند، پس برای سطح مقطع یکسان معمولاً جریان مجاز بیشتری دارد. اما انتخاب فقط با عایق نیست؛ ولتاژ، نصب و بودجه هم مؤثرند.

کابل NYMHY را می‌شود دفن کرد؟

بهتر است برای دفن، کابل زمینی بخواهید. NYMHY در فروشگاه زیر عنوان «کابل افشان» است و بیشتر محصولاتش ۳۰۰/۵۰۰ ولت است؛ کاربرد هر محصول را از صفحهٔ آن بخوانید یا با کارشناس بررسی کنید.

۲۵+۵۰×۳ چه معنی دارد؟

سه هادی ۵۰ میلی‌متر مربعی و یک هادی ۲۵ میلی‌متر مربعی؛ فروشگاه آن را «۴ رشته با سطح مقطع نامساوی» ثبت می‌کند.

کدام راهنما را بخوانم تا سطح مقطع را تعیین کنم؟

راهنمای انتخاب سطح مقطع کابل برق با جدول جریان مجاز و ماشین‌حساب.