چند کابل روی یک سینی: ضریب کاهش جریان (گروه‌بندی) و چیدمان درست سینی کابل
ضریب گروه بندی کابل، پاسخ کوتاه: وقتی چند کابل کنار هم روی سینی یا داخل کانال‌اند، گرمای هم را افزایش می‌دهند و جریان مجاز هر کابل باید در ضریب گروه‌بندی ضرب شود؛ مثلاً برای کابلهای چسبیده حدود ۰٫۸ برای دو، ۰٫۷ برای سه و ۰٫۶۵ برای چهار کابل. فاصله دادن کابلها یا چیدن در چند لایهٔ جدا این کاهش را کمتر میکند.
فهرست مطالب
جدول جریان مجاز کابلها برای «یک کابل تنها در هوا» نوشته شده است. ولی در تابلوها، موتورخانه‌ها و کارخانه‌ها، کابلها معمولاً ده‌تا ده‌تا کنار هم روی سینی یا داخل کانال‌اند. در این حالت هر کابل علاوه بر گرمای خودش، گرمای همسایه‌ها را هم تحمل میکند و باید جریانش کم شود. در این مقاله ضریب‌های گروه‌بندی و چیدمان درست را می‌آوریم. ضریب دما و جدول پایه در راهنمای انتخاب سطح مقطع کابل آمده است.
ضریب‌های گروه‌بندی (IEC 60364-5-52، کابلهای چندرشته)
| چیدمان | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۶ | ۹ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| دستهشده در هوا، روی سطح یا داخل کانال و لوله | ۱ | ۰٫۸۰ | ۰٫۷۰ | ۰٫۶۵ | ۰٫۵۷ | ۰٫۵۰ |
| یک ردیف روی دیوار یا کف، چسبیده | ۱ | ۰٫۸۵ | ۰٫۷۹ | ۰٫۷۵ | ۰٫۷۲ | ۰٫۷۰ |
| یک ردیف روی سینی سوراخدار افقی، چسبیده | ۱ | ۰٫۸۸ | ۰٫۸۲ | ۰٫۷۷ | ۰٫۷۳ | ۰٫۷۲ |
عددهای بالای جدول، تعداد مدارها یا کابلهای چندرشتهٔ کنار هم است. برای چند ردیف روی هم یا چند سینی روی هم، ضریب‌ها کوچک‌تر می‌شوند و باید از جدول کامل استاندارد خوانده شوند.
مثال
شش کابل ۴×۱۶ مسی برای شش موتور، دستهشده داخل یک کانال در موتورخانه‌ای با دمای ۴۰ درجه:
- جریان مجاز پایه: ۸۲ آمپر
- ضریب دما (۴۰ درجه): ۰٫۸۷
- ضریب گروه (۶ کابل دستهشده): ۰٫۵۷
- جریان مجاز واقعی: ۸۲ × ۰٫۸۷ × ۰٫۵۷ ≈ ۴۱ آمپر
کابلی که تنها ۸۲ آمپر را تحمل می‌کرد، در این شرایط فقط ۴۱ آمپر را تحمل میکند و کلید آن باید ۴۰ آمپر یا کمتر باشد. اگر همین کابلها روی سینی سوراخدار در یک ردیف چیده شوند: ۸۲ × ۰٫۸۷ × ۰٫۷۳ ≈ ۵۲ آمپر.
چیدمان درست سینی
- یک ردیف، نه دسته: کابلهای قدرت را روی سینی در یک لایه بخوابانید، نه روی هم.
- فاصله: اگر فاصلهٔ کابلها دستکم یک قطر کابل باشد، ضریب کاهش برای تعداد کم کابل تقریباً حذف میشود.
- سینی سوراخدار یا نردبانی: هوا بهتر جریان دارد و ضریب بهتری از سینی بسته یا کانال دارد.
- جدا کردن کابلهای پربار: فیدرهای اصلی را روی سینی جدا ببرید.
- فرمان و سیگنال: روی سینی یا بخش جدا، دور از کابلهای قدرت (کابل فرمان و شیلددار).
- ظرفیت آینده: سینی را حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد خالی نگه دارید.
نقش XLPE
کابلهای XLPE جریان مجاز پایهٔ بیشتری دارند و در مسیرهای شلوغ، کاهش ناشی از گروه‌بندی را بهتر جبران میکنند (کابل PVC یا XLPE).
انتخاب پهنای سینی
پهنای لازم ≈ جمع قطر کابلها (در یک لایه با فاصله) + حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد فضای توسعه.
| نمونه | کابلها | جمع قطر تقریبی | سینی پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| سالن کوچک | ۶ کابل ۴×۱۰ (حدود ۲۲ mm) | حدود ۱۳۲ mm | ۲۰۰ mm |
| فیدرهای MCC | ۱۰ کابل ۴×۱۶ تا ۴×۳۵ (حدود ۲۵ تا ۳۲ mm) | حدود ۳۰۰ mm | ۴۰۰ mm |
| ورودی تابلو اصلی | ۴ کابل ۴×۱۸۵ (حدود ۵۰ mm) با فاصلهٔ یک قطر | حدود ۴۰۰ mm | ۵۰۰ تا ۶۰۰ mm |
کابلهای فرمان روی سینی جدا یا با جداکننده. چیدمان کابلهای کارخانه در راهنمای برق‌رسانی کارخانه.
خرید از تک جریان
کابلهای مسی و آلومینیومی را ببینید. برای پروژه‌هایی با چندین فیدر روی یک مسیر، فهرست بارها و نوع چیدمان را بفرستید تا سایزها را با ضریب‌ها کنترل کنیم.
محصولات مرتبط
کابل مفتولی زمینی ۴×۵ مدل NYY اعتماد کابل
کابل مفتولی زمینی ۴×۵ مدل NYY اعتماد کابل، با نام رایج «کابل خشک زمینی و کابل مسی زمینی»، کابل قدرت مسی زمینی با هادی مفتولی یا نیمه‌افشان است. این محصول با سایز ۴×۵ برای انتقال و توزیع برق و کابل‌کشی زمینی عرضه میشود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
کابل خودنگهدار آلومینیومی ۲۵+۲۵×۱ با عایق XLPE مدل ABC-NA2X اعتماد کابل
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
کابل افشان شیلددار ۱×۵ مدل NYSLYC اعتماد رسانا
کابل افشان شیلددار ۱×۵ مدل NYSLYC اعتماد رسانا با ساختار ۵ رشته، سطح مقطع ۱ میلی متر مربع، هادی مس، برای مدار فرمان و انتقال سیگنال در محیط نویزی انتخاب می شود. این کابل کنترل شیلددار برند اعتماد رسانا با توجه به نوع هادی، عایق و کاربرد درج شده باید متناسب با شرایط واقعی مسیر انتخاب شود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: تعداد رشته، سطح مقطع، نوع شیلد، سطح نویز محیط و شعاع خمش مسیر قبل از خرید کنترل شود.
کابل نسوز شیلددار ۱٫۵×۳ سیکیلون کابل
کابل نسوز شیلددار ۱٫۵×۳ سیکیلون کابل با ساختار ۳ رشته، سطح مقطع ۱٫۵ میلی متر مربع، هادی مس، برای اعلام حریق و مدارهای ایمنی انتخاب می شود. این کابل مقاوم حریق برند سیکیلون کابل با توجه به نوع هادی، عایق و کاربرد درج شده باید متناسب با شرایط واقعی مسیر انتخاب شود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: الزام پروژه درباره حفظ مدار، نوع شیلد و تأییدیه حریق باید با دیتاشیت و نقشه سیستم تطبیق داده شود.
پرسش‌های پرتکرار
چرا کابلهای کنار هم جریان کمتری را تحمل میکنند؟
هر کابل گرما تولید میکند و کابلهای چسبیده به هم همدیگر را گرم میکنند؛ برای اینکه عایق از حد دمای مجاز بالاتر نرود، جریان هر کدام باید کمتر شود.
ضریب سه کابل دستهشده چقدر است؟
برای کابلهای دستهشده در هوا یا داخل کانال، طبق جدول IEC 60364-5-52 حدود ۰٫۷۰؛ برای یک ردیف روی سینی سوراخدار با کابلهای چسبیده حدود ۰٫۸۲.
اگر کابلها را با فاصله بچینیم ضریب لازم است؟
اگر فاصلهٔ بین کابلها دستکم برابر قطر کابل باشد، ضریب کاهش برای تعداد کم کابل نزدیک به ۱ میشود. فاصلهگذاری سادهترین راه جلوگیری از بزرگ کردن کابلهاست.
کابلهای کم‌بار را هم در شمارش حساب کنیم؟
کابلی که کمتر از حدود ۳۰ درصد جریان مجازش بار دارد، معمولاً در شمارش گروه حساب نمی‌شود (طبق IEC). کابلهای فرمان و سیگنال هم گرمای قابل توجهی ندارند.
کابلها را روی سینی چندلایه بچینیم؟
برای کابلهای قدرت بهتر است یک لایه؛ چندلایه ضریب کاهش بسیار بیشتری دارد و گرما جمع میشود.
سینی کابل باید ارت شود؟
بله؛ سینی فلزی پیوسته و متصل به سیستم ارت، با اتصال در محلهای اتصال قطعات.
