کلید اتوماتیک فیکس یا قابل تنظیم؟ تنظیم Ir و Im در MCCB و ظرفیت قطع Icu و Ics
کلید اتوماتیک قابل تنظیم، پاسخ کوتاه: در کلید اتوماتیک فیکس، جریان حرارتی و مغناطیسی ثابت است؛ در نوع قابل تنظیم، Ir (حفاظت اضافه‌بار) معمولاً بین حدود ۰٫۴ یا ۰٫۷ تا ۱ برابر جریان نامی و Im (قطع آنی) چند برابر Ir تنظیم می‌شود. نوع قابل تنظیم برای هماهنگی با کابل، سلکتیویتی و تغییر بار آینده مناسب‌تر است؛ ظرفیت قطع (Icu) باید از جریان اتصال کوتاه محل بیشتر باشد. کلیدهای اتوماتیک فیکس و قابل تنظیم پارس نیروسان (PNS) را با قیمت روز در تک جریان ببینید.
فهرست مطالب
کلید اتوماتیک (MCCB) حفاظت اصلی تابلوهای صنعتی و ورودی ساختمان‌هاست. در بازار دو نوع رایج آن فیکس و قابل تنظیم است. انتخاب درست بین این دو و تنظیم صحیح نوع قابل تنظیم، تعیین میکند کلید از کابل محافظت کند و بی‌دلیل هم قطع نکند. کلیات MCCB و ACB در کلید اتوماتیک چیست؟ آمده است.
اصطلاحات روی پلاک
| نماد | معنی |
|---|---|
| In | جریان نامی قاب کلید (مثلاً ۲۵۰ A) |
| Ir | جریان تنظیم حرارتی (اضافه‌بار)، معمولاً کسری از In |
| Im یا Ii | جریان قطع آنی مغناطیسی (اتصال کوتاه)، چند برابر In یا Ir |
| Icu | ظرفیت قطع نهایی اتصال کوتاه |
| Ics | ظرفیت قطع سرویس (کلید پس از قطع سالم میماند)، درصدی از Icu |
کلید فیکس
Ir برابر In است و Im ثابت. ارزان‌تر است و وقتی بار و کابل دقیقاً با یکی از آمپرهای استاندارد جور است، کافی است. مثال: کابل ۴×۳۵ با جریان مجاز ۱۳۵ آمپر و بار ۹۰ آمپر: کلید فیکس ۱۰۰ آمپر.
کلید قابل تنظیم
Ir معمولاً در محدوده‌ای مثل ۰٫۸ تا ۱ (یا ۰٫۶۳ تا ۱) برابر In تنظیم می‌شود و در برخی مدل‌ها Im هم (مثلاً ۵ تا ۱۰ برابر). مزیت‌ها:
- هماهنگی دقیق با کابل وقتی جریان مجاز کابل بین دو آمپر استاندارد است؛
- امکان افزایش تنظیم در آینده اگر کابل بزرگتر شد؛
- تنظیم مغناطیسی پایین‌تر برای کابلهای بلند که جریان اتصال کوتاه انتهایشان کم است؛
- تنظیم مغناطیسی بالاتر برای بارهایی با جریان هجومی زیاد (ترانس، موتور بزرگ).
مثال تنظیم
فیدر تابلو فرعی با کابل ۴×۹۵ مسی (جریان مجاز ۲۵۰ آمپر در هوا و ۳۰ درجه). کابل روی سینی کنار دو کابل دیگر است و ضریب گروه‌بندی حدود ۰٫۸۲ می‌گیرد: ۲۵۰ × ۰٫۸۲ ≈ ۲۰۵ آمپر. بار محاسبه‌شده ۱۸۰ آمپر است.
- کلید فیکس ۲۰۰ آمپر: مجاز.
- یا کلید ۲۵۰ آمپر قابل تنظیم با Ir = ۰٫۸ × ۲۵۰ = ۲۰۰ آمپر: مجاز، و اگر بعداً کابل دوم موازی اضافه شد، قابل افزایش است.
همیشه: جریان بار ≤ Ir ≤ جریان مجاز کابل (با ضریب‌ها). جدول کابل‌ها را در جریان مجاز کابل چهار رشته ببینید.
ظرفیت قطع: Icu و Ics
ظرفیت قطع باید از جریان اتصال کوتاه محتمل در محل نصب بیشتر باشد. نزدیک ترانسفورماتورهای بزرگ این جریان می‌تواند چند ده کیلوآمپر باشد؛ در تابلوهای فرعی دورتر کمتر است. برای تابلوهای اصلی که قطع اتصال کوتاه در آن‌ها محتمل است، Ics بالاتر (مثلاً ۱۰۰٪ Icu) انتخاب امن‌تری است.
رلهٔ الکترونیکی
MCCBهای بزرگتر گاهی رلهٔ الکترونیکی دارند با تنظیم‌های جداگانه برای اضافه‌بار (L)، اتصال کوتاه با تأخیر (S)، قطع آنی (I) و گاهی نشتی زمین (G). این تنظیم‌ها برای هماهنگی دقیق با کلیدهای پایین‌دست (سلکتیویتی) استفاده می‌شوند.
جدول نمونهٔ تنظیم کلید قابل تنظیم
| بار | کلید (In) | Ir پیشنهادی | Im (چند برابر Ir) | دلیل |
|---|---|---|---|---|
| تابلو فرعی ۸۵ آمپر با کابل ۴×۳۵ (۱۳۵ A) | ۱۲۵ A | ۰٫۸ → ۱۰۰ A | حدود ۸ تا ۱۰ | کمتر از جریان کابل، بیشتر از بار |
| موتور ۴۵ kW (۸۴ A) با بی‌متال جدا | ۱۶۰ A | ۰٫۶۳ → ۱۰۰ A | حدود ۱۰ تا ۱۲ | عبور جریان راه‌اندازی |
| فیدر بلند با جریان اتصال کوتاه کم | ۱۰۰ A | ۱ → ۱۰۰ A | کمترین تنظیم (حدود ۵) | قطع مطمئن در انتهای کابل |
پس از تنظیم، عددها را روی برچسب کنار کلید بنویسید و در نقشهٔ تک‌خطی ثبت کنید. ساختار کامل تابلو در راهنمای تابلو برق صنعتی.
خرید از تک جریان
کلید اتوماتیک فیکس و کلید اتوماتیک قابل تنظیم را ببینید. محدودهٔ تنظیم و ظرفیت قطع هر مدل در مشخصات آن آمده است.
محصولات مرتبط
کلید اتوماتیک قابل تنظیم ۸۰ آمپر سه پل PNMA-125S برند PNS
- واحد فروش: عدد
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: جریان بار، قدرت قطع موردنیاز، تعداد پل و نوع رله حفاظتی با محاسبات تابلو تطبیق داده شود.
کلید اتوماتیک فیکس ۵۰ آمپر سه پل PNMF-125H برند PNS
- واحد فروش: عدد
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: جریان بار، قدرت قطع موردنیاز، تعداد پل و نوع رله حفاظتی با محاسبات تابلو تطبیق داده شود.
کلید اتوماتیک فیکس ۴۰۰ آمپر سه پل PNMF-400H برند PNS
- واحد فروش: عدد
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: جریان بار، قدرت قطع موردنیاز، تعداد پل و نوع رله حفاظتی با محاسبات تابلو تطبیق داده شود.
کلید اتوماتیک فیکس ۶۳۰ آمپر سه پل PNMF-800H برند PNS
- واحد فروش: عدد
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: جریان بار، قدرت قطع موردنیاز، تعداد پل و نوع رله حفاظتی با محاسبات تابلو تطبیق داده شود.
پرسش‌های پرتکرار
فرق کلید اتوماتیک فیکس و قابل تنظیم چیست؟
در کلید فیکس جریان قطع حرارتی و مغناطیسی ثابت است؛ در کلید قابل تنظیم می‌توان جریان حرارتی (Ir) و گاهی مغناطیسی (Im) را در محدودهٔ مشخص تنظیم کرد تا با کابل و بار دقیق هماهنگ شود.
Ir را روی چه عددی تنظیم کنیم؟
Ir باید بزرگتر یا مساوی جریان بار و کوچکتر یا مساوی جریان مجاز کابل (با ضریبهای اصلاح) باشد.
Icu و Ics چه فرقی دارند؟
Icu بیشترین جریان اتصال کوتاهی است که کلید قطع میکند؛ Ics جریانی است که کلید پس از قطع آن هنوز سالم و قابل استفاده میماند. Ics معمولاً درصدی از Icu است.
کلید ۲۵۰ آمپر را می‌شود روی ۲۰۰ تنظیم کرد؟
اگر قابل تنظیم است و محدودهٔ Ir آن (مثلاً ۰٫۸ تا ۱ برابر) این عدد را پوشش می‌دهد، بله. در کلید فیکس نه.
تنظیم Ir پایین‌تر از In اشکال دارد؟
نه؛ برای همین قابل تنظیم است. فقط ظرفیت قطع و ابعاد کلید همان کلید بزرگتر است.
Im را روی بیشترین مقدار بگذاریم تا قطع نکند؟
نه؛ در کابلهای بلند جریان اتصال کوتاه ممکن است از Im بالا کمتر باشد و کلید آنی قطع نکند.
