کلید حرارتی (MPCB) یا بیمتال؟ تفاوت، تنظیم جریان و انتخاب برای حفاظت موتور
تفاوت کلید حرارتی و بی متال، پاسخ کوتاه: کلید حرارتی (MPCB) در یک وسیله هم اضافهبار و هم اتصال کوتاه موتور را قطع میکند و نیازی به فیوز یا کلید جدا ندارد؛ بیمتال فقط اضافهبار را حس میکند و همراه کنتاکتور و یک حفاظت اتصال کوتاه جدا به کار می‌رود. برای موتورهای کوچک تا متوسط MPCB ساده‌تر و جمع‌وجورتر است؛ هر دو روی جریان پلاک تنظیم می‌شوند. کلید حرارتی و بی‌متال‌های پارس نیروسان (PNS) را با بازهٔ تنظیم و قیمت روز در تک جریان ببینید.
فهرست مطالب
موتورهای القایی بیش از هر چیز با اضافهبار و قطع یک فاز می‌سوزند. برای حفاظت از آن‌ها دو راه رایج وجود دارد: کلید حرارتی (MPCB) یا ترکیب کنتاکتور + بیمتال با یک کلید یا فیوز برای اتصال کوتاه. در این مقاله تفاوت این دو، روش تنظیم و انتخاب درست را می‌خوانید. جایگاه این تجهیزات در تابلو در راهنمای انتخاب کلید تابلو برق آمده است.
مقایسه
| ویژگی | کلید حرارتی MPCB | بیمتال (رلهٔ اضافهبار) |
|---|---|---|
| حفاظت اضافهبار | دارد (قابل تنظیم) | دارد (قابل تنظیم) |
| حفاظت اتصال کوتاه | دارد (مغناطیسی) | ندارد؛ کلید یا فیوز جدا لازم است |
| حساسیت به قطع فاز | در بیشتر مدلها | در بیشتر مدلها |
| قطع و وصل دستی | دارد | ندارد (فقط ریست) |
| روش نصب | جدا یا بالای کنتاکتور | زیر کنتاکتور |
| کنترل از راه دور | با کنتاکتور | همیشه با کنتاکتور |
کدام را انتخاب کنیم؟
- MPCB: برای موتورهای کوچک و متوسط (تا چند ده آمپر)؛ تابلو جمع‌وجورتر، یک وسیله برای هر دو حفاظت، و امکان قطع دستی برای تعمیر. اگر روشن و خاموش کردن از راه دور یا خودکار لازم است، یک کنتاکتور هم بعد از آن بگذارید.
- کنتاکتور + بیمتال: برای موتورهای بزرگ‌تر، مدار ستاره-مثلث، یا وقتی حفاظت اتصال کوتاه را یک کلید اتوماتیک یا فیوز مشترک انجام میدهد.
تنظیم جریان
- جریان نامی (In) را از پلاک موتور در ولتاژ شبکه بخوانید (مثلاً «Δ ۳۸۰ V، ۱۵٫۵ A»).
- محدودهٔ تنظیمی بگیرید که این عدد تقریباً وسط آن باشد؛ نه لب بالا و نه لب پایین.
- پیچ تنظیم را روی همان جریان پلاک بگذارید، نه بیشتر.
- در ستاره-مثلث، اگر بیمتال زیر کنتاکتور اصلی (در مسیر سیم‌پیچ‌ها) است، روی ۰٫۵۸ × In تنظیم میشود؛ اگر در ورودی خط است، روی In.
اگر موتور در کار عادی مدام قطع میکند، اول جریان واقعی را با آمپرمتر انبری اندازه بگیرید؛ بالا بردن تنظیم بدون این کار یعنی موتور سوخته.
کلاس قطع
کلاس ۱۰ یعنی در جریان ۷٫۲ برابر، کلید در کمتر از ۱۰ ثانیه قطع میکند؛ مناسب بیشتر پمپ‌ها و موتورهای معمولی. موتورهایی با اینرسی زیاد (فن بزرگ، سانتریفیوژ، آسیاب) ممکن است زمان راهاندازی طولانی داشته باشند و کلاس ۲۰ بخواهند.
نمونهٔ انتخاب
| موتور | جریان تقریبی | محدودهٔ تنظیم مناسب |
|---|---|---|
| ۲٫۲ kW | ۵ A | ۴ تا ۶٫۳ A |
| ۴ kW | ۸٫۵ A | ۶ تا ۱۰ A |
| ۷٫۵ kW | ۱۵٫۵ A | ۱۳ تا ۱۸ A |
| ۱۱ kW | ۲۲ A | ۲۰ تا ۲۵ A |
| ۱۵ kW | ۲۹ A | ۲۴ تا ۳۲ A |
محدوده‌های واقعی هر سازنده کمی متفاوت است؛ از مشخصات مدل بخوانید. انتخاب کنتاکتور همراه را در انتخاب کنتاکتور برای موتور ببینید.
جدول محدودهٔ تنظیم رایج برای موتورها
محدودهٔ تنظیم کلید حرارتی یا بیمتال باید جریان پلاک را در میانهٔ خود داشته باشد، نه در لبه. محدوده‌های رایج سازندگان (ممکن است کمی متفاوت باشد):
| موتور ۴۰۰ ولت (kW) | جریان تقریبی (A) | محدودهٔ مناسب (A) |
|---|---|---|
| ۱٫۵ | ۳٫۵ | ۲٫۵–۴ |
| ۲٫۲ | ۵ | ۴–۶٫۳ |
| ۴ | ۸٫۵ | ۶–۱۰ |
| ۵٫۵ | ۱۱٫۵ | ۹–۱۴ |
| ۷٫۵ | ۱۵٫۵ | ۱۳–۱۸ |
| ۱۱ | ۲۲ | ۲۰–۲۵ |
| ۱۵ | ۲۹ | ۲۴–۳۲ |
| ۱۸٫۵ | ۳۶ | ۳۲–۴۰ |
| ۲۲ | ۴۲ | ۳۷–۵۰ |
روی جریان پلاک تنظیم کنید، نه بیشتر. برای ترکیب کامل حفاظت موتور، راهنمای جامع الکتروموتور را ببینید.
خرید از تک جریان
کلیدهای حرارتی MPCB، بیمتال و رلهٔ حرارتی و کنتاکتورها را ببینید. محدودهٔ تنظیم هر مدل در مشخصات آن آمده است.
محصولات مرتبط
کنتاکتور (۵۰۰ آمپر) توس فیوز
- جریان و توان نامی: ظرفیت جریان‌دهی ۵۰۰ آمپر با توان ۲۵۰ کیلووات (کلاس کاری AC-3) مناسب برای موتورهای سه فاز متوسط و سنگین
- ولتاژ بوبین فرمان: مجهز به بوبین ۲۲۰ ولت AC با عملکردی پایدار، سریع و بدون لرزش
- کیفیت تحت لیسانس: طراحی و تولید شده مطابق استانداردهای جهانی و تحت نظارت و لیسانس شرکت معتبر AEG آلمان
- تعداد پل‌های قدرت: کنتاکتور ۳ پل قدرت (3P) با قابلیت تعویض آسان پلاتین‌ها و بوبین یدکی در صورت نیاز
کنتاکتور ۶۳۰ آمپر سری PNC2 برند PNS
- واحد فروش: عدد
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: جریان AC-3، توان موتور، ولتاژ بوبین و تعداد کنتاکت کمکی با مدار فرمان تطبیق داده شود.
کنتاکتور ۲۵ آمپر سری PNC برند PNS
- واحد فروش: عدد
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: جریان AC-3، توان موتور، ولتاژ بوبین و تعداد کنتاکت کمکی با مدار فرمان تطبیق داده شود.
- نیازمند تأیید: ولتاژ بوبین این سری پیش از انتشار و سفارش مشخص شود.
کلید حرارتی ۶ تا ۱۰ آمپر مدل PMS-25 برند PNS
- واحد فروش: عدد
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: جریان نامی موتور باید داخل بازه تنظیم کلید باشد؛ قدرت قطع و هماهنگی حفاظتی نیز بررسی شود.
پرسش‌های پرتکرار
فرق کلید حرارتی و بیمتال چیست؟
کلید حرارتی (MPCB) هم اضافهبار و هم اتصال کوتاه را قطع میکند و کلید قطع و وصل هم هست. بیمتال فقط اضافهبار را تشخیص میدهد و از طریق کنتاکتور مدار را قطع میکند؛ برای اتصال کوتاه، کلید یا فیوز جداگانه لازم دارد.
بیمتال را روی چه عددی تنظیم کنیم؟
روی جریان نامی موتور که روی پلاک نوشته شده است. در راهاندازی ستاره-مثلث، اگر بیمتال زیر کنتاکتور اصلی است، روی حدود ۰٫۵۸ برابر جریان پلاک.
محدودهٔ تنظیم کلید حرارتی را چطور انتخاب کنیم؟
محدودهای که جریان پلاک موتور تقریباً وسط آن باشد؛ مثلاً برای موتور ۱۵٫۵ آمپری، محدودهٔ ۱۳ تا ۱۸ آمپر.
کلاس ۱۰ و ۲۰ در بیمتال یعنی چه؟
زمان قطع در جریان راهاندازی را نشان میدهد. کلاس ۱۰ برای راهاندازی عادی است؛ برای موتورهایی که با بار سنگین و طولانی راه میافتند (مثل فنهای بزرگ) کلاس ۲۰ مناسبتر است.
کلید حرارتی را روی چه عددی تنظیم کنیم اگر موتور کم‌بار است؟
همچنان روی جریان پلاک؛ تنظیم روی جریان کاری کمتر، در بار عادی کمی بالاتر باعث قطع بی‌دلیل میشود.
بیمتال را میشود دستی یا خودکار ریست کرد؟
بیشتر مدلها هر دو حالت را دارند؛ برای موتورهایی که روشن شدن ناگهانیشان خطرناک است، ریست دستی انتخاب کنید.
