انتخاب سطح مقطع کابل برق: جدول جریان مجاز، افت ولتاژ و ماشینحساب (راهنمای کامل)
سطح مقطع کابل مهمترین عددی است که هنگام خرید سیم و کابل برق انتخاب میکنید. اگر کابل برای جریان مصرفکننده نازک باشد، داغ میشود، عایقش زودتر فرسوده میشود، کلید بیدلیل قطع میکند و در بدترین حالت خطر آتشسوزی دارد. اگر بیحساب کلفت انتخاب شود، پولی خرج کردهاید که لازم نبوده؛ در کابلهای پروژهای که صدها متر خریده میشوند، یک سایز بزرگتر یعنی دهها درصد هزینهٔ بیشتر. این راهنما قدمبهقدم نشان میدهد سطح مقطع درست را چطور پیدا کنید: از حساب جریان مصرفکننده، تا جدول جریان مجاز، ضریبهای اصلاح، افت ولتاژ در مسیرهای طولانی و هماهنگی کابل با کلید. در انتها هم ماشینحساب انتخاب کابل را گذاشتهایم تا عدد خودتان را همینجا حساب کنید.
- جواب کوتاه: سه قدم تا سطح مقطع درست
- کد کابل را چطور بخوانیم؟ (۴×۲۵، ۳×۵۰+۲۵، NYY و …)
- قدم اول: جریان مصرفکننده را حساب کنید
- قدم دوم: جدول جریان مجاز سیم و کابل
- ضریبهای اصلاح: دما و کابلهای کنار هم
- قدم سوم: افت ولتاژ در مسیرهای طولانی
- ماشینحساب انتخاب سطح مقطع
- مس یا آلومینیوم؟
- کدام نوع کابل برای کدام مسیر؟
- کابل و کلید: هماهنگی که نباید فراموش شود
- هفت اشتباه رایج در انتخاب کابل
- چکلیست خرید عمده و پیشفاکتور
- پرسشهای پرتکرار
جواب کوتاه: سه قدم تا سطح مقطع درست
اگر وقت ندارید همهٔ راهنما را بخوانید، این سه قدم کافی است:
- جریان را حساب کنید: توان مصرفکننده (وات یا کیلووات) را به آمپر تبدیل کنید. برای تکفاز ۲۲۰ ولت تقریباً هر کیلووات حدود ۵ آمپر، و برای سهفاز ۳۸۰ ولت تقریباً هر کیلووات حدود ۱٫۷ تا ۲ آمپر است.
- از جدول جریان مجاز کوچکترین سطح مقطعی را بردارید که جریانش از جریان مصرفکننده بیشتر باشد؛ اگر محیط گرم است یا چند کابل کنار هماند، ضریب اصلاح را اعمال کنید.
- افت ولتاژ را بسنجید: اگر مسیر طولانی است (معمولاً بیش از ۳۰ تا ۵۰ متر)، با فرمول افت ولتاژ یا ماشینحساب همین صفحه بررسی کنید که افت از ۳٪ برای روشنایی و ۵٪ برای بقیهٔ مصرفها بیشتر نشود. اگر شد، یک یا دو سایز بزرگتر بگیرید.
عدد نهایی، بزرگترِ دو جواب قدم دوم و سوم است. در ادامه هر قدم را با مثال باز میکنیم.
کد کابل را چطور بخوانیم؟
روی هر کابل و در عنوان هر محصول دو بخش اطلاعات میبینید: تعداد رشتهها × سطح مقطع هر رشته و کد ساختار کابل. سطح مقطع بر حسب میلیمتر مربع (mm²) است و هرچه بزرگتر باشد، کابل جریان بیشتری را تحمل میکند.
- ۴×۲۵ یعنی چهار رشتهٔ هماندازه، هر کدام ۲۵ میلیمتر مربع؛ معمولاً سه فاز و یک نول.
- ۳×۵۰+۲۵ یعنی سه رشتهٔ ۵۰ (فازها) و یک رشتهٔ ۲۵ (نول). به این کابلها «سه و نیم رشته» میگویند؛ نول کوچکتر است چون در بار متعادل سهفاز جریان کمتری از آن میگذرد. نمونهها را در کابل افشان سه و نیم رشته و کابل مفتولی سه و نیم رشته ببینید.
- ۱×۹۵ یعنی کابل تکرشته با سطح مقطع ۹۵؛ در خطوط اصلی و تابلوهای بزرگ برای هر فاز یک کابل جدا کشیده میشود.
کد ساختار هم از حروف استاندارد آلمانی (VDE) میآید و جنس عایق، روکش و زره را میگوید:
| کد | یعنی | کاربرد رایج |
|---|---|---|
| NYY | عایق و روکش PVC، کابل قدرت ۰٫۶/۱ کیلوولت | کابل زمینی و داخل کانال، تغذیهٔ ساختمان و تابلوها |
| N2XY | عایق پلیاتیلن مشبک (XLPE) با روکش PVC | جریان مجاز بیشتر در همان سایز، مسیرهای پربار |
| NYRY / NYBY | کابل زرهدار (زره سیمی یا نواری فولادی) | دفن مستقیم در خاک، جاهایی که خطر آسیب مکانیکی هست |
| NYM | کابل روکشدار نصب ساختمانی (۳۰۰/۵۰۰ ولت) | سیمکشی روکار و داخل ساختمان |
| NYAF | سیم تکرشتهٔ افشان (انعطافپذیر) | سیمکشی داخل لوله و تابلو |
| NYSLY / LiYCY | کابل فرمان افشان، بدون یا با شیلد | کنترل ماشینآلات، سنسورها، اتوماسیون |
«مفتولی» یعنی هادی از یک یا چند مفتول ضخیم ساخته شده و خشک است (برای مسیرهای ثابت مثل کابل زمینی)، و «افشان» یعنی هادی از رشتههای نازک زیاد ساخته شده و خم میشود (برای تجهیزات متحرک، تابلو و جاهای پرپیچوخم). تفاوت این دو و کابلهای شیلددار را در مقالهٔ کابل افشان یا کابل افشان شیلددار؟ مفصل توضیح دادهایم.

قدم اول: جریان مصرفکننده را حساب کنید
کابل را بر اساس جریان (آمپر) انتخاب میکنند، نه توان. پس اول توان مصرفکننده را به جریان تبدیل کنید:
تکفاز (۲۲۰ ولت): جریان = توان ÷ (۲۲۰ × ضریب توان)
سهفاز (۳۸۰ ولت): جریان = توان ÷ (۱٫۷۳ × ۳۸۰ × ضریب توان)
ضریب توان برای مصرفکنندههای مقاومتی مثل بخاری برقی و آبگرمکن نزدیک ۱ است، برای موتورها و کمپرسورها معمولاً ۰٫۸ تا ۰٫۹. اگر نمیدانید، ۰٫۸۵ عدد محتاطانهٔ خوبی است. روی پلاک موتورها جریان نامی هم نوشته شده؛ اگر هست، همان را مستقیم استفاده کنید.
مثال ۱ (تکفاز): یک کولر گازی با توان مصرفی حدود ۲٫۵ کیلووات و ضریب توان ۰٫۹:
جریان = ۲۵۰۰ ÷ (۲۲۰ × ۰٫۹) ≈ ۱۲٫۶ آمپر
مثال ۲ (سهفاز): یک الکتروپمپ ۱۵ کیلووات با ضریب توان ۰٫۸۵:
جریان = ۱۵۰۰۰ ÷ (۱٫۷۳ × ۳۸۰ × ۰٫۸۵) ≈ ۲۶٫۸ آمپر
اگر یک کابل چند مصرفکننده را تغذیه میکند (مثلاً کابل اصلی یک واحد یا یک کارگاه)، جریانها را جمع بزنید و با یک طراح برق دربارهٔ ضریب همزمانی مشورت کنید؛ همهٔ وسایل همیشه با هم روشن نیستند. برای موتورها هم جریان لحظهٔ راهاندازی چند برابر جریان نامی است؛ کابل معمولاً بر اساس جریان نامی انتخاب میشود ولی کلید و افت ولتاژ لحظهٔ راهاندازی هم باید بررسی شود.
قدم دوم: جدول جریان مجاز سیم و کابل
جریان مجاز یعنی بیشترین جریانی که کابل میتواند بهطور دائم از خودش عبور دهد بیآنکه عایقش بیش از حد مجاز گرم شود. این عدد به جنس هادی، جنس عایق و نحوهٔ نصب بستگی دارد. جدول زیر مقادیر رایج استاندارد VDE 0298-4 برای سیم و کابلهای مسی سبک با عایق PVC (تا ۷۵۰ ولت) در دمای محیط ۳۰ درجه است؛ همان اعدادی که سازندههای کابل منتشر میکنند:
- گروه ۱: سیمهای تکرشته داخل لوله یا داکت (مثلاً سیمکشی ساختمان).
- گروه ۲: کابلهای چندرشتهٔ روکشدار، روی دیوار یا داخل لوله.
| سطح مقطع (mm²) | گروه ۱: جریان مجاز (A) | گروه ۱: فیوز حداکثر (A) | گروه ۲: جریان مجاز (A) | گروه ۲: فیوز حداکثر (A) |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | ۱۱ | ۶ | ۱۵ | ۱۰ |
| ۱٫۵ | ۱۵ | ۱۰ | ۱۸ | ۱۰ |
| ۲٫۵ | ۲۰ | ۱۶ | ۲۶ | ۲۰ |
| ۴ | ۲۵ | ۲۰ | ۳۴ | ۲۵ |
| ۶ | ۳۳ | ۲۵ | ۴۴ | ۳۵ |
| ۱۰ | ۴۵ | ۳۵ | ۶۱ | ۵۰ |
| ۱۶ | ۶۱ | ۵۰ | ۸۲ | ۶۳ |
| ۲۵ | ۸۳ | ۶۳ | ۱۰۸ | ۸۰ |
| ۳۵ | ۱۰۳ | ۸۰ | ۱۳۵ | ۱۰۰ |
| ۵۰ | ۱۳۲ | ۱۰۰ | ۱۶۸ | ۱۲۵ |
| ۷۰ | ۱۶۵ | ۱۲۵ | ۲۰۷ | ۱۶۰ |
| ۹۵ | ۱۹۷ | ۱۶۰ | ۲۵۰ | ۲۰۰ |
| ۱۲۰ | ۲۳۵ | ۲۰۰ | ۲۹۲ | ۲۵۰ |
| ۱۵۰ | — | — | ۳۳۵ | ۲۵۰ |
| ۱۸۵ | — | — | ۳۸۲ | ۳۱۵ |
| ۲۴۰ | — | — | ۴۵۳ | ۴۰۰ |
دربارهٔ مثالها: برای کولر گازی با ۱۲٫۶ آمپر، کابل سهرشتهٔ ۱٫۵ (۱۸ آمپر در گروه ۲) از نظر جریان کافی است، اما بیشتر نصابها برای کولر ۲۴ هزار کابل ۲٫۵ میکشند تا هم جریان راهاندازی کمپرسور و هم افت ولتاژ مسیر را پوشش دهد. برای پمپ ۲۶٫۸ آمپری، کابل ۴ با ۳۴ آمپر روی کاغذ جریان را تحمل میکند، اما کافی نیست: کلید مناسب این پمپ ۳۲ آمپر است و ستون «فیوز حداکثر» کابل ۴ فقط ۲۵ آمپر را اجازه میدهد. پس دستکم کابل ۶ لازم است (فیوز حداکثر ۳۵ آمپر). همیشه هر دو را با هم چک کنید: جریان مصرف ≤ آمپر کلید ≤ فیوز حداکثر کابل. همانطور که در قدم سوم میبینید، اگر مسیر طولانی باشد، افت ولتاژ باز هم تصمیم را عوض میکند.
کابلهای قدرت ۰٫۶/۱ کیلوولت (مثل NYY زمینی) جدولهای جداگانهای دارند که به عمق دفن، جنس خاک، دمای خاک و تعداد کابلهای کنار هم بستگی دارد. برای آنها جدول کاتالوگ سازنده را ببینید یا از ما بپرسید؛ کارشناسان تکجریان جدول هر برند را در اختیار دارند.
ضریبهای اصلاح: دما و کابلهای کنار هم
جدول بالا برای دمای محیط ۳۰ درجه و یک کابل تنها است. در موتورخانه، پشتبام آفتابگیر یا سینی کابلی شلوغ، کابل گرمتر کار میکند و باید جریان مجاز جدول را در یک ضریب کوچکتر از ۱ ضرب کنید. ضریبهای رایج برای عایق PVC (استاندارد IEC 60364-5-52) اینها هستند:
| دمای محیط | ۳۰° | ۳۵° | ۴۰° | ۴۵° | ۵۰° |
|---|---|---|---|---|---|
| ضریب | ۱ | ۰٫۹۴ | ۰٫۸۷ | ۰٫۷۹ | ۰٫۷۱ |
| تعداد مدارهای کنار هم (دستهشده) | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۶ |
|---|---|---|---|---|---|
| ضریب | ۱ | ۰٫۸۰ | ۰٫۷۰ | ۰٫۶۵ | ۰٫۵۷ |
مثال: کابل ۶ با جریان مجاز ۴۴ آمپر، در موتورخانهای با دمای ۴۰ درجه و کنار دو کابل دیگر (سه مدار): ۴۴ × ۰٫۸۷ × ۰٫۷۰ ≈ ۲۶٫۸ آمپر. یعنی همان کابلی که برای پمپ ۲۶٫۸ آمپری و کلید ۳۲ آمپری کافی بود، در این شرایط دیگر جوابگو نیست و باید کابل ۱۰ انتخاب شود (۶۱ × ۰٫۸۷ × ۰٫۷۰ ≈ ۳۷ آمپر).
قدم سوم: افت ولتاژ در مسیرهای طولانی
هر کابل مقاومت کمی دارد و بخشی از ولتاژ در طول مسیر از دست میرود. هرچه مسیر بلندتر و جریان بیشتر باشد، افت ولتاژ بیشتر است. افت زیاد یعنی موتور با ولتاژ کم راه میافتد و داغ میکند، لامپها کمنور یا چشمکزن میشوند و تجهیزات الکترونیکی خطا میدهند. حد رایج: ۳٪ برای مدارهای روشنایی و ۵٪ برای بقیهٔ مصرفها.
تکفاز: افت ولتاژ (ولت) = ۲ × طول (متر) × جریان (آمپر) × ρ ÷ سطح مقطع (mm²)
سهفاز: افت ولتاژ (ولت) = ۱٫۷۳ × طول × جریان × ρ × ضریب توان ÷ سطح مقطع
ρ (مقاومت ویژه در دمای کار) برای مس حدود ۰٫۰۲۲۵ و برای آلومینیوم حدود ۰٫۰۳۶ اهم·میلیمتر مربع بر متر است. درصد افت = افت ولتاژ ÷ ولتاژ شبکه × ۱۰۰.
دوباره پمپ ۱۵ کیلوواتی، این بار در فاصلهٔ ۱۵۰ متری تابلو:
- با کابل ۴: افت ≈ ۱٫۷۳ × ۱۵۰ × ۲۶٫۸ × ۰٫۰۲۲۵ × ۰٫۸۵ ÷ ۴ ≈ ۳۳ ولت، یعنی ۸٫۷٪؛ خیلی بیشتر از حد مجاز.
- با کابل ۶: ≈ ۲۲ ولت، یعنی ۵٫۸٪؛ هنوز زیاد.
- با کابل ۱۰: ≈ ۱۳ ولت، یعنی ۳٫۵٪؛ قابل قبول.
پس جریان و کلید میگفتند «کابل ۶ کافی است» ولی طول مسیر میگوید «کابل ۱۰». این مهمترین درس این راهنماست: در مسیرهای طولانی، افت ولتاژ و نه جریان مجاز، سطح مقطع را تعیین میکند. اگر برای پروژهتان چند سایز را مقایسه میکنید، ماشینحساب زیر همین محاسبه را برای شما انجام میدهد.

ماشینحساب انتخاب سطح مقطع کابل
نوع برق، مصرف (کیلووات یا آمپر) و طول مسیر را وارد کنید؛ ماشینحساب کوچکترین سطح مقطع مسی را پیشنهاد میکند که هم جریان را تحمل کند و هم افت ولتاژ مجاز داشته باشد، و شما را به همان سایز در فروشگاه میبرد. نسخهٔ تمامصفحهٔ آن در راهنمای انتخاب کابل هم هست.
تحمل جریان هر سایز از جدول رایج بازار گرفته شده است و افت ولتاژ با مقاومت مس (۰٫۰۲۲۵) و آلومینیوم (۰٫۰۳۶ اهم·میلیمتر مربع بر متر) برای طول دقیق مسیر حساب میشود: تکفاز ۲۲۰ ولت و سهفاز ۳۸۰ ولت، حداکثر ۵٪، ضریب توان ۰٫۹. نتیجه برای انتخاب اولیه است؛ طراحی نهایی را مهندس ناظر تأیید میکند. کابلهای کنار هم یا در یک لوله ظرفیت کمتری دارند.
مس یا آلومینیوم؟
کابل آلومینیومی سبکتر و ارزانتر است و در خطوط اصلی، تغذیهٔ ساختمانهای بزرگ و مسیرهای طولانی که سطح مقطع زیادی لازم دارند، صرفهجویی قابل توجهی دارد. در مقابل، رسانایی آلومینیوم حدود ۶۰٪ مس است؛ بنابراین برای همان جریان باید تقریباً یک سایز بزرگتر گرفت. قاعدهٔ سرانگشتی رایج:
| مس | ۱۰ | ۱۶ | ۲۵ | ۳۵ | ۵۰ | ۷۰ | ۹۵ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| آلومینیوم همارز تقریبی | ۱۶ | ۲۵ | ۳۵ | ۵۰ | ۷۰ | ۹۵ | ۱۲۰ |
اتصال کابل آلومینیوم به تجهیزات مسی هم کابلشو و اتصال مخصوص (بیمتال) میخواهد تا خوردگی و شل شدن اتصال پیش نیاید. برای سیمکشی داخل ساختمان و مسیرهای کوتاه و پرخم، مس انتخاب بهتری است. فهرست کامل را در کابل برق آلومینیومی و کابل برق مسی ببینید.
کدام نوع کابل برای کدام مسیر؟
| مسیر یا کاربرد | نوع پیشنهادی | کجا ببینید |
|---|---|---|
| داخل خاک، کانال، تغذیهٔ ساختمان | کابل مفتولی زمینی NYY (یا زرهدار برای دفن مستقیم) | کابل مفتولی و خشک |
| تابلو، ماشینآلات، مسیر پرخم | کابل افشان | کابل افشان مسی |
| شبکهٔ هوایی روی تیر | کابل خودنگهدار آلومینیومی | کابل خودنگهدار |
| کنترل، سنسور، اتوماسیون | کابل فرمان؛ در محیط پرنویز شیلددار | کابل فرمان · کابل شیلددار |
| کولر آبی و گازی | کابل کولری / افشان سهرشته | کابل کولری |
| سیمکشی داخل لوله | سیم افشان (NYAF) و سیم ارت | سیم برق |
| مسیرهای اضطراری و اعلام حریق | کابل نسوز و مقاوم در برابر حریق | کابل نسوز |
برای جزئیات انتخاب جنس، ولتاژ و سطح مقطع در پروژههای صنعتی، راهنمای خرید کابل برق صنعتی و برای سیمکشی ساختمان، چه سیم برقی مناسب کار من است؟ را بخوانید.
کابل و کلید: هماهنگی که نباید فراموش شود
کلید یا فیوز از کابل محافظت میکند، نه از مصرفکننده. قانون سادهاش این است:
جریان مصرفکننده ≤ جریان نامی کلید ≤ جریان مجاز کابل
راهنمای کامل انتخاب کلید، از مینیاتوری و اتوماتیک تا محافظ جان و حفاظت موتور، را در راهنمای انتخاب کلید و تجهیزات حفاظتی تابلو برق بخوانید.
اگر کلید بزرگتر از توان کابل باشد، کابل پیش از قطع کلید داغ میشود. ستون «فیوز حداکثر» در جدول بالا برای همین است. مثلاً روی کابل ۲٫۵ در سیمکشی ساختمان کلید ۱۶ آمپر میگذارند، نه ۲۵. برای انتخاب نوع کلید (مینیاتوری، اتوماتیک قابل تنظیم، هوایی) مقالهٔ کلید اتوماتیک چیست؟ را ببینید و کلیدها را در کلید مینیاتوری و کلید اتوماتیک MCCB پیدا کنید.
هفت اشتباه رایج در انتخاب کابل
- انتخاب بر اساس «همیشه همین را میکشیم» بدون حساب جریان و طول مسیر.
- فراموش کردن افت ولتاژ در مسیرهای بالای ۵۰ متر؛ رایجترین علت داغ کردن موتورهای دور از تابلو.
- نادیده گرفتن دمای محیط در موتورخانه، پشتبام و کنار کوره.
- کابلهای زیاد در یک لوله یا سینی بدون اعمال ضریب کاهش.
- کلید بزرگتر از توان کابل برای اینکه «کلید نپرد».
- استفاده از کابل افشان در مسیر زمینی یا کابل مفتولی در جای متحرک.
- خرید کابل کموزن یا بینشان که سطح مقطع واقعیاش کمتر از عدد روی آن است.
چکلیست خرید عمده و پیشفاکتور
- سطح مقطع، تعداد رشته، نوع (مفتولی/افشان، NYY، زرهدار، آلومینیوم یا مس) و طول هر مسیر را جدا بنویسید؛ برای برش و اتصالها حدود ۵ تا ۱۰ درصد اضافه در نظر بگیرید.
- برند را مشخص کنید. در تکجریان کابلهای برندهای معتبری مانند اعتماد کابل و لوشان را با مشخصات فنی و عکس واقعی میبینید.
- روی روکش کابل نام سازنده، سطح مقطع، ولتاژ نامی و نشان استاندارد چاپ شده باشد.
- قیمت کابل به نوسان قیمت مس و آلومینیوم وابسته است؛ به تاریخ بهروزرسانی قیمت در صفحهٔ محصول توجه کنید.
- برای پروژهها، فهرست را در فرم درخواست پیشفاکتور ثبت کنید تا کارشناسان موجودی، قیمت روز و شرایط ارسال را اعلام کنند. پیشفاکتور و فاکتور رسمی صادر میشود.
سایزها و متراژها را بفرستید؛ قیمت روز، موجودی و پیشفاکتور رسمی را برایتان آماده میکنیم.
پرسشهای پرتکرار
سیم ۲٫۵ چند آمپر تحمل میکند؟
طبق جدول VDE 0298-4 در دمای ۳۰ درجه، سیم تکرشتهٔ ۲٫۵ داخل لوله حدود ۲۰ آمپر و کابل روکشدار ۲٫۵ حدود ۲۶ آمپر جریان مجاز دارد. در سیمکشی ساختمان معمولاً کلید ۱۶ آمپر روی مدار پریزهای ۲٫۵ گذاشته میشود.
برای کولر گازی ۲۴ هزار چه کابلی لازم است؟
جریان کار این کولرها معمولاً حدود ۱۰ تا ۱۳ آمپر است؛ کابل سهرشتهٔ ۲٫۵ برای مسیرهای معمول خانگی انتخاب رایج و مطمئنی است. اگر فاصلهٔ تابلو تا کولر زیاد است، افت ولتاژ را با ماشینحساب همین صفحه بررسی کنید و دفترچهٔ کولر را هم ببینید.
افت ولتاژ مجاز چند درصد است؟
توصیهٔ رایج ۳٪ برای مدارهای روشنایی و ۵٪ برای بقیهٔ مصرفکنندهها از تابلو تا مصرفکننده است. برای موتورهای بزرگ، افت لحظهٔ راهاندازی هم باید بررسی شود.
آیا میشود به جای کابل مسی، آلومینیومی با سایز بزرگتر گرفت؟
بله، بهشرط آنکه سطح مقطع حدوداً یک پله بزرگتر باشد (مثلاً آلومینیوم ۲۵ به جای مس ۱۶) و اتصالها با کابلشوی مخصوص آلومینیوم یا بیمتال انجام شود. برای سیمکشی داخلی و مسیرهای کوتاه، مس توصیه میشود.
کابل ۴×۲۵ یعنی چه و برای چه باری مناسب است؟
یعنی چهار رشته، هر کدام ۲۵ میلیمتر مربع (سه فاز و نول). کابل مسی ۴×۲۵ بسته به نوع و روش نصب حدود ۱۰۰ آمپر جریان مجاز دارد و برای تغذیهٔ سهفاز واحدهای تجاری، کارگاهها و موتورهای متوسط استفاده میشود. عدد دقیق را از جدول سازنده برای همان نوع نصب بگیرید.
فرق کابل مفتولی و افشان چیست و کدام بهتر است؟
هادی کابل مفتولی از مفتولهای ضخیم ساخته شده و برای مسیرهای ثابت مثل خاک و کانال مناسب است؛ کابل افشان از رشتههای نازک زیاد ساخته شده و انعطافپذیر است و برای تابلو، ماشینآلات و مسیرهای پرخم به کار میرود. هیچکدام مطلقاً بهتر نیست؛ به محل نصب بستگی دارد.
این راهنما برای انتخاب اولیه و برآورد خرید است. اعداد جدولها تقریبی و برای شرایط استاندارد هستند. برای تأسیسات بزرگ، مسیرهای خاص یا مواردی که ایمنی افراد مطرح است، طراحی نهایی باید توسط مهندس برق انجام شود.














































