راهنمای سیم و کابل

کابل برق چطور ساخته می‌شود؟ از مفتول مس تا قرقره

نمای کارخانه‌ای از تبدیل مفتول مس به کابل برق روی قرقره در فرایند تولید کابل.

کابل برق چطور ساخته می‌شود، پاسخ کوتاه: کابل برق چطور ساخته می‌شود؟ میلهٔ مس (معمولاً حدود ۸ میلی‌متر) در چند مرحله از قالب‌ها کشیده می‌شود و نازک می‌شود؛ آنیل آن را نرم می‌کند؛ رشته‌ها تابیده می‌شوند و عایق PVC یا XLPE روی هادی اکسترود می‌شود. سپس مغزی‌ها کنار هم قرار می‌گیرند، رویه می‌خورد، نشانه‌گذاری چاپ می‌شود و آزمون مقاومت و ولتاژ انجام می‌شود.

فهرست مطالب
  1. ۱. از میلهٔ مس تا مفتول
  2. ۲. آنیل: نرم کردن مس
  3. ۳. رشته‌بافی
  4. ۴. عایق‌کاری
  5. ۵. کابل‌بندی و رویه
  6. ۶. چاپ و آزمون
  7. چرا خریدار باید این را بداند؟
  8. خرید از تک جریان
  9. پرسش‌های پرتکرار

کابل یک سیم ساده به نظر می‌رسد، ولی از مرحلهٔ مس خام تا قرقرهٔ آماده چند مرحلهٔ دقیق می‌گذرد که هر کدام روی کیفیت نهایی اثر دارد. اینجا مراحل را به زبان ساده و عمومی مرور می‌کنیم، بدون ادعا دربارهٔ هیچ کارخانهٔ مشخص. اگر برایتان مهم است کابل اصل را از تقلبی تشخیص دهید، تشخیص کابل اصل را ببینید.

۱. از میلهٔ مس تا مفتول

ماده اولیه معمولاً یک میلهٔ مس با قطر حدود ۸ میلی‌متر است. این میله از میان یک سری قالب (دای) با سوراخ‌های تدریجاً کوچک‌تر کشیده می‌شود؛ در هر مرحله نازک‌تر و بلندتر می‌شود تا به قطر مورد نیاز برسد. کشش مس را سخت و شکننده می‌کند.

۲. آنیل: نرم کردن مس

برای برگرداندن نرمی، مفتول به صورت کنترل‌شده گرم می‌شود (آنیل). مس نرم راحت‌تر خم می‌شود و رسانایی بهتری دارد. مقاومت هر سطح مقطع در جدول IEC 60228 تعیین شده؛ کابل استاندارد باید از آن بیشتر نباشد.

رشته‌های نازک مسی در دستگاه رشته‌بافی به هادی انعطاف‌پذیر کابل برق تابیده می‌شوند.
تابیدن رشته‌های مسی، هادی کابل افشان را انعطاف‌پذیر می‌کند.

۳. رشته‌بافی

برای کابل افشان، چند ده یا چند صد رشتهٔ نازک به هم تابیده می‌شوند تا انعطاف‌پذیری بیشتر شود. هر چه رشته‌ها نازک‌تر و بیشتر باشند، کلاس هادی انعطاف‌پذیرتر است؛ در مقاله‌ای دربارهٔ چرا سیم برق از مس است خواندیم که چرا مس مناسب است.

۴. عایق‌کاری

روی هادی، لایهٔ عایق (PVC یا XLPE) با دستگاه اکسترودر به صورت پیوسته پوشانده می‌شود. در XLPE پس از اکسترود، پیوند عرضی انجام می‌شود تا مقاومت گرمایی بالا برود. ضخامت عایق دقیقاً کنترل می‌شود.

۵. کابل‌بندی و رویه

برای کابل چندرشته، مغزی‌های عایق‌دار با پرکننده به هم تابیده می‌شوند تا مقطع گرد و محکمی بسازند. سپس رویهٔ بیرونی (PVC یا ماده‌ای دیگر) روی مجموعه اکسترود می‌شود. در کابل‌های شیلددار یا زره‌دار، لایه‌های مربوط قبل از رویه اضافه می‌شود.

تکنسین با دستکش، کابل برق را هنگام آزمون و کنترل نهایی کنار قرقره بررسی می‌کند.
پس از چاپ مشخصات، کابل از آزمون‌های الکتریکی و کنترل نهایی می‌گذرد.

۶. چاپ و آزمون

  • چاپ مشخصات و علامت متر روی رویه.
  • اندازه‌گیری مقاومت هادی و مقایسه با حد استاندارد.
  • آزمون ولتاژ بالا برای بررسی عایق.
  • کنترل ضخامت عایق و رویه و ظاهر.
  • پیچیدن روی قرقره و برچسب‌زنی.
مرحله هدف
کشش رسیدن به قطر مورد نیاز
آنیل نرمی و رسانایی
رشته‌بافی انعطاف‌پذیری
عایق‌کاری ایزولاسیون و تحمل حرارت
رویه محافظت مکانیکی
آزمون اطمینان از کیفیت

پس همان مقاومت و ضخامتی که روی برگهٔ مشخصات می‌بینید، نتیجهٔ همین مراحل و آزمون‌هاست. برای خواندن آن برگه، راهنمای انتخاب سطح مقطع کابل را ببینید.

چرا خریدار باید این را بداند؟

هر مرحله جایی برای صرفه‌جویی ناروا دارد: مس کمتر یا ناخالص، عایق نازک‌تر، رویهٔ بازیافتی. همهٔ این‌ها در عملکرد ظاهر می‌شوند: مقاومت بیشتر، داغ شدن و افت ولتاژ. اگر قیمتی خیلی پایین‌تر از بازار می‌بینید، پیش از خرید مشخصات، آزمون‌ها و اصالت را بپرسید. برگهٔ مشخصات و نشانه‌گذاری روی کابل را بخوانید و در صورت شک، مقاومت هادی را اندازه بگیرید. چند دقیقه بررسی از ماه‌ها دردسر جلوگیری می‌کند.

این توالی در کابل‌های بزرگ‌تر (مثل چهاررشتهٔ مسی یا آلومینیومی) همان است، با هادی ضخیم‌تر، عایق ضخیم‌تر و آزمون‌های سخت‌تر. در کابل‌های ولتاژ بالاتر، لایه‌های نیمه‌هادی و شیلد هم اضافه می‌شود تا میدان الکتریکی یکنواخت بماند.

مفتول مس ۸ میلی‌متری که کارخانه از آن رشته می‌کشد در بورس کالای ایران معامله می‌شود. قیمت روز آن و زنجیرهٔ قیمت از مس لندن تا کابل را در صفحهٔ قیمت مس امروز ببینید.

خرید از تک جریان

کابل‌های مسی و آلومینیومی را در کابل برق مسی و کابل برق آلومینیومی ببینید. نوع و سایز مورد نیازتان را بفرستید تا پیشنهاد دهیم.

محصولات مرتبط

پرسش‌های پرتکرار

کابل از چه موادی ساخته می‌شود؟

هادی مس یا آلومینیوم، عایق PVC یا XLPE، پرکننده، رویهٔ PVC یا پلی‌اتیلن و در بعضی انواع شیلد یا زره.

آنیل کردن مس چیست؟

گرم کردن کنترل‌شده برای نرم کردن مس پس از کشش تا بتواند راحت خم و تاب بخورد.

XLPE چیست؟

پلی‌اتیلن شبکه‌ای که با پیوند عرضی زنجیره‌ها مقاومت گرمایی بیشتری دارد و دمای کار مجاز هادی را بالاتر می‌برد.

چه آزمون‌هایی روی کابل انجام می‌شود؟

اندازه‌گیری مقاومت هادی، آزمون ولتاژ بالا، ضخامت عایق و رویه، و بررسی ظاهر و نشانه‌گذاری.

چرا روی کابل متر چاپ می‌شود؟

برای نشان دادن طول خرید و کمک به بررسی اصالت و کنترل طول در پروژه؛ مشخصات دیگر هم روی رویه چاپ می‌شود.

کابل‌ها چرا روی قرقره‌اند؟

برای حمل و نگهداری بدون خم شدن بیش از حد و آسیب؛ شعاع خمش در بسته‌بندی هم مهم است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *