کابلشو و سرسیم: انتخاب سایز، پرس درست و کابلشوی بیمتال برای آلومینیوم
انتخاب کابلشو، پاسخ کوتاه: کابلشو باید با سطح مقطع کابل و قطر پیچ ترمینال هم‌خوان باشد و با ابزار پرس و قالب درست پرس شود؛ پرس با چکش یا انبر معمولی اتصال داغ می‌سازد. برای کابل آلومینیومی کابلشوی آلومینیومی یا بیمتال (مس-آلومینیوم) با گریس ضداکسید لازم است.
فهرست مطالب
بیشتر آتش‌سوزی‌های تابلو برق از وسط کابل یا کلید شروع نمی‌شوند؛ از اتصال‌ها شروع میشوند. کابلشویی که سایزش درست نیست، درست پرس نشده یا جنسش با هادی جور نیست، مقاومت تماس بالا دارد، داغ میکند و به مرور اتصال را می‌سوزاند. در این مقاله انتخاب و نصب درست کابلشو و سرسیم را توضیح می‌دهیم.
خواندن سایز کابلشو
کابلشوهای مسی لوله‌ای با دو عدد معرفی میشوند: سطح مقطع هادی – قطر پیچ. مثلاً:
| کد | هادی | پیچ |
|---|---|---|
| ۱۶-۸ | ۱۶ mm² | M8 |
| ۳۵-۱۰ | ۳۵ mm² | M10 |
| ۵۰-۱۰ | ۵۰ mm² | M10 |
| ۹۵-۱۲ | ۹۵ mm² | M12 |
| ۱۸۵-۱۶ | ۱۸۵ mm² | M16 |
سطح مقطع کابلشو باید دقیقاً با سطح مقطع هادی یکی باشد و قطر سوراخ با پیچ ترمینال کلید یا شینه. کابلشوی بزرگ‌تر روی هادی کوچک‌تر، حتی با پرس محکم، تماس کامل نمی‌دهد.
پرس درست
- عایق را به اندازهٔ عمق لولهٔ کابلشو به‌علاوهٔ چند میلیمتر بردارید، بدون اینکه رشته‌ها زخمی شوند.
- رشته‌ها را تمیز و مرتب کنید و کامل تا ته لوله وارد کنید.
- با ابزار پرس و قالب همسایز (معمولاً ششضلعی) پرس کنید؛ تعداد پرس و فاصلهٔ آن‌ها را از دستور سازنده بگیرید.
- روی محل پرس و ابتدای عایق، روکش حرارتی بکشید.
- کابلشو را با پیچ، واشر تخت و واشر فنری و با گشتاور توصیه‌شدهٔ سازندهٔ کلید یا شینه ببندید.
کابلشو را با چکش، انبردست یا قلم نکوبید؛ پرس ناقص مقاومت تماس را بالا می‌برد. اگر هادی سکتوری است، اول آن را گرد کنید (کابل سکتور).
کابل آلومینیومی: بیمتال
- کابل آلومینیومی را با کابلشوی آلومینیومی یا بیمتال (بدنهٔ آلومینیوم، سر مسی) ببندید؛ مس و آلومینیوم در تماس مستقیم با رطوبت خوردگی گالوانیک می‌دهند.
- پیش از پرس، لایهٔ اکسید سطح آلومینیوم را با برس سیمی پاک کنید و گریس مخصوص بزنید.
- چند هفته پس از راه‌اندازی، سفتی پیچ‌ها را دوباره بررسی کنید.
جزئیات بیشتر در راهنمای کابل آلومینیوم و سرکابل آمده است.
سرسیم (وایرشو) برای افشان
سیم و کابل افشان را مستقیم زیر پیچ ترمینال کلید مینیاتوری، کنتاکتور یا ترمینال ریلی نبندید؛ رشته‌ها پخش میشوند، بعضی بیرون می‌مانند و اتصال به مرور شل میشود. سرسیم همسایز (با یقهٔ عایق رنگی) را با انبر مخصوص پرس کنید. قلعاندود کردن سر سیم افشان برای ترمینال‌های پیچی توصیه نمی‌شود، چون قلع زیر فشار پیچ نشست میکند.
بازرسی دوره‌ای
در تابلوهای پربار، سرکابل‌ها را سالی یک بار (یا با دوربین حرارتی) بررسی کنید: تغییر رنگ کابلشو، ذوب روکش حرارتی یا گرمای بیشتر یک فاز نسبت به بقیه، نشانهٔ اتصال معیوب است.
جدول کابلشو، قالب پرس و پیچ
| سطح مقطع (mm²) | پیچ رایج ترمینال | تعداد پرس پیشنهادی (هیدرولیکی، ششضلعی) |
|---|---|---|
| ۱۶–۲۵ | M6 تا M8 | ۱ |
| ۳۵–۵۰ | M8 تا M10 | ۱ تا ۲ |
| ۷۰–۹۵ | M10 تا M12 | ۲ |
| ۱۲۰–۱۸۵ | M12 تا M16 | ۲ تا ۳ |
| ۲۴۰–۳۰۰ | M16 | ۳ |
عددها رایج‌اند؛ دستور سازندهٔ کابلشو و قالب مقدم است. سوراخ کابلشو باید با پیچ ترمینال کلید یا شینه بخواند و پیچ با گشتاور سازنده بسته شود. پس از پرس، کابلشو نباید با دست بچرخد یا جدا شود. اتصال‌ها در سرویس سالانهٔ تابلو بررسی میشوند (راهنمای تابلو).
خرید از تک جریان
کابل‌های مسی و آلومینیومی را در تک جریان ببینید. هنگام سفارش کابل پروژه، سایز و تعداد سرکابل‌ها را هم بنویسید تا اقلام اتصال را در پیش‌فاکتور بررسی کنیم.
ماشین‌حساب انتخاب کابل
بار، طول مسیر و نوع مدار را وارد کنید تا کوچک‌ترین سطح مقطع مسی مناسب، با کنترل افت ولتاژ، پیشنهاد شود (تقریبی؛ برای پروژه‌ها طراح بررسی کند).
تحمل جریان هر سایز از جدول رایج بازار گرفته شده است و افت ولتاژ با مقاومت مس (۰٫۰۲۲۵) و آلومینیوم (۰٫۰۳۶ اهم·میلیمتر مربع بر متر) برای طول دقیق مسیر حساب میشود: تک‌فاز ۲۲۰ ولت و سه‌فاز ۳۸۰ ولت، حداکثر ۵٪، ضریب توان ۰٫۹. نتیجه برای انتخاب اولیه است؛ طراحی نهایی را مهندس ناظر تأیید میکند. کابل‌های کنار هم یا در یک لوله ظرفیت کمتری دارند.
محصولات مرتبط
کابل افشان ۴×۲ مدل NYMHY لوشان
کابل افشان ۴×۲ مدل NYMHY لوشان؛ کابل قابل انعطاف یا کابل انعطاف پذیر از دو یا چند سیم تک رشته افشان تشکیل شده که هادی آن از جنس فلز مس و کلاس 5 بوده و عایق به کار رفته در آن پی وی سی از نوع D و با روکش پی وی سی از نوع ST5 است.
- واحد فروش: متر (قیمت برای هر متر است)
- برند: لوشان، ساخت ایران
- استاندارد: INSO 607-5 , IEC 60227-5
- نکته انتخاب: سطح مقطع را بر پایهٔ جریان، طول مسیر، افت ولتاژ و شرایط نصب انتخاب کنید.
کابل کنترل (فرمان) افشان ۱×۸ مدل NYSLY اعتماد رسانا
کابل کنترل (فرمان) افشان ۱×۸ مدل NYSLY اعتماد رسانا با ساختار ۸ رشته، سطح مقطع ۱ میلی متر مربع، هادی مس، برای مدار فرمان و اتوماسیون صنعتی انتخاب می شود. این کابل کنترل (فرمان) برند اعتماد رسانا با توجه به نوع هادی، عایق و کاربرد درج شده باید متناسب با شرایط واقعی مسیر انتخاب شود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- نکته انتخاب: تعداد رشته، سطح مقطع، طول مسیر و افت ولتاژ مدار فرمان قبل از خرید کنترل شود.
کابل افشان فیلردار ۹۵×۳ مدل NYMHY اعتماد کابل
کابل افشان فیلردار ۹۵×۳ مدل NYMHY اعتماد کابل، با نام رایج «کابل افشان قدرت فیلردار»، کابل افشان مسی قدرت با فیلر میانی و روکش PVC است. این محصول با سایز ۹۵×۳ برای انتقال قدرت، تابلو برق صنعتی و نصب ثابت عرضه میشود.
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
کابل افشان فیلردار ۳۵+۷۰×۳ مدل NYMHY اعتماد کابل
- واحد فروش: متر
- ساخت: ایران
- برند: اعتماد کابل
- ضمانت: ضمانت سلامت و کیفیت ساخت
- قیمت: قیمت منبع از ریال به تومان تبدیل شده و هزینه برش جداگانه است.
- نکته انتخاب: سطح مقطع نهایی باید بر پایه جریان، افت ولتاژ، طول مسیر و شرایط نصب تعیین شود.
پرسش‌های پرتکرار
کابلشوی ۵۰-۱۰ یعنی چه؟
کابلشو برای هادی ۵۰ میلیمتر مربع با سوراخ مناسب پیچ M10.
کابل آلومینیومی را میشود با کابلشوی مسی بست؟
نه. تماس مستقیم آلومینیوم و مس خوردگی ایجاد میکند. برای اتصال کابل آلومینیومی به شینه یا ترمینال مسی، کابلشوی بیمتال (آلومینیوم-مس) استفاده کنید.
برای سیم افشان در ترمینال پیچی سرسیم لازم است؟
بله. رشتههای نازک افشان زیر پیچ پخش میشوند و اتصال شل میشود؛ سرسیم (وایرشو) همسایز را با انبر مخصوص پرس کنید.
با انبر معمولی میشود کابلشو را پرس کرد؟
برای سایزهای بزرگ نه؛ پرس باید با ابزار و قالب همسایز (معمولاً ششضلعی) انجام شود. پرس ناقص رایجترین علت داغ شدن سرکابل است.
کابلشوی مسی قلعاندود چه مزیتی دارد؟
در برابر اکسید شدن و خوردگی مقاومتر است و برای محیطهای مرطوب و اتصال به شینههای مختلف مناسبتر است.
پرس با چکش یا انبر معمولی کافی است؟
نه؛ برای سایزهای ۱۶ به بالا پرس هیدرولیکی با قالب درست لازم است؛ پرس ناقص مقاومت تماس و داغی ایجاد میکند.
